Η Παγκόσμια Ημέρα Εξάλειψης της Βίας κατά των Γυναικών, που τιμάται κάθε χρόνο στις 25 Νοεμβρίου, αποτελεί μια ισχυρή υπενθύμιση της ανάγκης για δράση απέναντι σε ένα φαινόμενο που μαστίζει εκατομμύρια γυναίκες παγκοσμίως. Καθιερωμένη από τον ΟΗΕ το 1999, αυτή η ημέρα προβάλλει την αναγκαιότητα της καταπολέμησης της σωματικής, ψυχολογικής, σεξουαλικής και οικονομικής βίας που πλήττει τις γυναίκες σε κάθε γωνιά του πλανήτη.
Της Χριστίνα Φυτέα, Γενικής Γραμματέα του Εθνικού Επιμελητηριακού Δικτύου Ελληνίδων Γυναικών Επιχειρηματιών και Υποψήφια Τμήματος Υπηρεσιών με την παράταξη το Επιμελητήριο μας του Γιάννη Χατζηθεοδοσιου.
Η κατάσταση το 2023 και το 2024 παραμένει ανησυχητική. Σύμφωνα με την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (ΠΟΥ), το 35% των γυναικών παγκοσμίως έχουν υποστεί σωματική ή σεξουαλική βία σε κάποια φάση της ζωής τους. Η πανδημία COVID-19, η οποία έκλεισε πολλές γυναίκες στο σπίτι με τους κακοποιητές τους, φαίνεται να έχει επιδεινώσει το πρόβλημα. Η αύξηση των περιστατικών ενδοοικογενειακής βίας κατά την πανδημία καταδεικνύει την αδήριτη ανάγκη για περισσότερη στήριξη και προστασία. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το 45% των γυναικών στην ΕΕ ανέφεραν ότι υπήρξαν θύματα βίας κατά τη διάρκεια της ενήλικης ζωής τους, με περίπου το 13% να έχουν υποστεί σωματική ή σεξουαλική βία το τελευταίο έτος.
Στην Ελλάδα, η κατάσταση είναι επίσης ανησυχητική, με τις καταγγελίες για βία κατά των γυναικών να αυξάνονται κατά 18% το 2023 σε σχέση με το 2022, σύμφωνα με την Ελληνική Αστυνομία. Η ενδοοικογενειακή βία παραμένει η μεγαλύτερη κατηγορία, ενώ οι γυναίκες συνεχίζουν να ζουν με τον φόβο και την αβεβαιότητα.
Η εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών απαιτεί συντονισμένη δράση σε πολλά επίπεδα. Κατ’ αρχάς, είναι επιτακτική η ενίσχυση της νομοθεσίας και η αυστηρή εφαρμογή των υφιστάμενων νόμων για την ενδοοικογενειακή βία, την σεξουαλική κακοποίηση και την παρενόχληση. Οι δράστες πρέπει να αντιμετωπίζουν αυστηρές ποινές και οι διαδικασίες απονομής δικαιοσύνης πρέπει να επιταχυνθούν, ώστε τα θύματα να βλέπουν τα δικαιώματά τους να προστατεύονται χωρίς καθυστερήσεις.
Η εκπαίδευση και η ευαισθητοποίηση είναι επίσης κρίσιμα. Η κοινωνία μας εξακολουθεί να πλήττεται από στερεότυπα και προκαταλήψεις σχετικά με τους ρόλους των φύλων. Πρέπει να ξεκινήσουν εκστρατείες που θα προάγουν την ισότητα, τόσο σε σχολεία όσο και σε εργασιακούς χώρους. Ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να δοθεί στην εκπαίδευση των επαγγελματιών, όπως εκπαιδευτικών, αστυνομικών και δικηγόρων, ώστε να μπορούν να αναγνωρίζουν τα πρώτα σημάδια κακοποίησης και να παρέχουν στήριξη.
Παράλληλα, είναι ζωτικής σημασίας να ενισχυθούν οι υποδομές στήριξης για τα θύματα. Καταφύγια, τηλεφωνικές γραμμές βοήθειας και ψυχολογική υποστήριξη πρέπει να είναι εύκολα προσβάσιμα και να διασφαλίζεται ότι οι γυναίκες που βρίσκονται σε επικίνδυνες καταστάσεις κακοποίησης θα μπορούν να βρουν ασφαλή καταφύγιο για να ανακτήσουν τη ζωή τους.
Μακροπρόθεσμα, η επίλυση του προβλήματος απαιτεί την αναγνώριση και την εξάλειψη των βασικών αιτίων της βίας κατά των γυναικών, όπως η οικονομική εξάρτηση, η κοινωνική ανισότητα και η διαστρέβλωση των ρόλων φύλου. Η ενίσχυση της συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας και η προώθηση της ισότητας των φύλων στη δημόσια ζωή είναι βήματα προς την κατεύθυνση αυτή.
Η εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών δεν είναι απλώς μια επιθυμία, αλλά μια κοινωνική ανάγκη που απαιτεί αποφασιστικότητα και συνεργασία. Η 25η Νοεμβρίου θα συνεχίσει να έχει σημασία μέχρι τη στιγμή που η βία κατά των γυναικών θα αποτελεί μόνο μια θλιβερή σελίδα της ιστορίας μας. Εάν η πολιτεία και οι φορείς δράσουν με συνέπεια και αποτελεσματικότητα, η ημέρα αυτή μπορεί να γίνει απλώς μια ανάμνηση του παρελθόντος.
