Ένας από τους πιο σημαντικούς ερευνητές παγκοσμίως στο πεδίο της Πολυκριτήριας Ανάλυσης είναι Έλληνας. Ο Καθηγητής του Πολυτεχνείου Κρήτης Κωνσταντίνος Ζοπουνίδης εντός της τελευταίας εξαετίας διακρίθηκε τρεις φορές σε παγκόσμιο επίπεδο για την έρευνά του στον κλάδο: από τη Βασιλική Ακαδημία της Ισπανίας, τη Διεθνή Εταιρεία Πολυκριτήριας Ανάλυσης Αποφάσεων και τους Financial Times.
Τι είναι όμως η Πολυκριτήρια Ανάλυση;
Η Πολυκριτήρια Ανάλυση θεωρείται ως η πλέον ολοκληρωμένη μεθοδολογία στη διαδικασία λήψης αποφάσεων (decision making), διότι λαμβάνοντας υπόψη ποιοτικά δεδομένα και παραμέτρους οδηγεί σε σωστότερη και κοινωνικά δικαιότερη λήψη αποφάσεων για ιδιωτικούς και δημόσιους φορείς. Πρόκειται για μια μαθηματική προσέγγιση που έκανε την εμφάνισή της μεταξύ των δεκαετιών του ’60 και του ’70 ως ένας νέος κλάδος της επιχειρησιακής έρευνας. Χαρακτηρίζεται ως «η ανθρωποκεντρική προσέγγιση του μάνατζμεντ» διότι είναι η πρώτη φορά που σε επίπεδο διοικητικών αποφάσεων λαμβάνονται υπόψη κοινωνικοί και ψυχολογικοί δείκτες. Επομένως, είναι ένα εργαλείο που εξετάζει μια κατάσταση – συνθήκη στις όσο το δυνατόν κοντινότερες, πραγματικές της διαστάσεις. Ο άνθρωπος, η συμπεριφορά του, το περιβάλλον του και τα δημιουργήματά του δεν αξιολογούνται πλέον με ψυχρούς λογιστικούς δείκτες ή με καθαρά τεχνοκρατικά κριτήρια, αλλά υπεισέρχονται ποιοτικές αποχρώσεις.
Αποτελεί εργαλείο για διευθύνοντες συμβούλους δημόσιων και ιδιωτικών οργανισμών που επιθυμούν να φθάσουν σε ορθότερα και «ολιστικά» συμπεράσματα και μπορεί να βρει εφαρμογή σε κάθε πεδίο.
Ενδεικτικά πεδία εφαρμογής είναι τα εξής: οικονομία, μάρκετινγκ, τραπεζικός κλάδος, ενέργεια, εκτίμηση επικινδυνότητας δρόμων, ανθρώπινο δυναμικό, ακόμα και χημεία. Ο Καθηγητής Κωνσταντίνος Ζοπουνίδης ανέπτυξε δικά του μοντέλα πολυκριτήριας ανάλυσης, εφαρμόζοντάς τα σε πεδία που είχαν προηγουμένως εξεταστεί υπό αυτό το πρίσμα.
Όπως αναφέρει ο ίδιος, «η απόφαση για τη χρηματοδότηση μιας επιχείρησης (ή ακόμα και μιας χώρας) συχνά λαμβάνεται κυρίως με κριτήρια που αποτελούν συνέπειες άλλων καταστάσεων. Αυτό πλέον δεν αρκεί. Χρειάζεται βαθύτερη ανάλυση και αξιολόγηση επιπλέον παραγόντων. Πρέπει, λόγου χάρη, να εξεταστούν οι εγκαταστάσεις της, το ανθρώπινο δυναμικό της, το Management, τα προϊόντα, το παρελθόν της, ο τρόπος που επηρεάζει την κοινωνία».
Αρκετές φορές η μονοδιάστατη ανάλυση οδηγεί σε λανθασμένα συμπεράσματα. Για παράδειγμα, στην περίπτωση των τροχαίων ατυχημάτων, εάν μετρήσουμε τα καταγεγραμμένα περιστατικά στην Αττική, τότε εκείνη θα αναδειχθεί ως η πιο επικίνδυνη περιοχή σε θέματα οδικής ασφάλειας. Αν όμως λάβουμε υπόψη και άλλους παράγοντες, όπως η ποιότητα των δρόμων, η αναλογία του πληθυσμού, ο αριθμός των οχημάτων, το πλήθος των πιο σοβαρών τραυματισμών, κ.α. τότε άλλες περιοχές θα αναδεικνύονταν ως οι πιο επικίνδυνες.
Η Πολυκριτήρια Ανάλυση Αποφάσεων εφαρμόζεται ήδη με επιτυχία στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.
«Πολύ πρόσφατα, το Εργαστήριο Συστημάτων Χρηματοοικονομικής Διοίκησης της Σχολής Μηχανικών Παραγωγής και Διοίκησης, στο οποίο είμαι Διευθυντής, ανέλαβε να αξιολογήσει τους ελληνικούς δρόμους, μετά από συνεργασία με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης» μας αναφέρει ο κ. Ζοπουνίδης.
Στη λίστα των πιο πρόσφατων ερευνών πολυκριτήριας μεθοδολογίας που ανέλαβε το Εργαστήριο περιλαμβάνονται:
- Μελέτη για τα πιο ενεργοβόρα κράτη.
- Αξιολόγηση της ποιότητας ζωής στην Κρήτη (Ηράκλειο και Χανιά).
- Ετήσια αξιολόγηση της επικινδυνότητας των ελληνικών περιοχών βάσει των τροχαίων ατυχημάτων που σημειώνονται σε συνεργασία με το Υπουργείο Δημόσιας Τάξης.
- Αξιολόγηση Ελληνικών Τραπεζών από την Τράπεζα της Ελλάδας.
- Αξιολόγηση τουριστικών περιοχών της Μεσογείου Θάλασσας.
- Αξιολόγηση επιχειρήσεων από Ελληνικές εμπορικές τράπεζες στο πλαίσιο του credit risk.
Στη Γαλλία, ο Καθηγητής Ζοπουνίδης είναι Διακεκριμένος Επισκέπτης Καθηγητής.
Σε συνεργασία με την Σχολή Audencia Business School (Nantes, Γαλλία) πραγματοποιήθηκαν έρευνες πολυκριτήριας μεθοδολογίας στη Γαλλία για την αξιολόγηση 35.000 Γαλλικών δήμων, των ασφαλιστικών εταιρειών της Ευρώπης, των ποδοσφαιρικών ομάδων της Γαλλίας, της Αγγλίας και της Ελλάδας, της συμμετοχής των γυναικών σε διοικητικά συμβούλια, χρηματοοικονομικών επιδόσεων και τέλος του μετοχικού κεφαλαίου των τραπεζών.
Λίγα λόγια για τον Καθηγητή Κ. Ζοπουνίδη
Ο Κωνσταντίνος Ζοπουνίδης είναι καθηγητής Χρηματοοικονομικού Μάνατζμεντ και Πολυκριτήριας Ανάλυσης στο Πολυτεχνείο Κρήτης. Επίσης είναι Distinguished Research Professor στην Σχολή Audencia Business School (Nantes, Γαλλία) και μέλος δύο Ακαδημιών, της Royal Academy of Economics and Financial Sciences (Ισπανία) και της European Royal Academy of Doctors. Είναι Editor-in-Chief σε πλήθος διεθνών περιοδικών, ενώ από το 2012 είναι Πρόεδρος της Financial Engineering and Banking Society (FEBS). Συνεργάζεται με το Audencia Business School της Γαλλίας από το 2013.
Είναι ιδρυτής του Εργαστηρίου Συστημάτων Χρηματοοικονομικής Διοίκησης του Πολυτεχνείου Κρήτης. Ως Πρόεδρος του Τμήματος Μηχανικών Παραγωγής και Διοίκησης κατάφερε να δοθούν στους απόφοιτους του Τμήματος τα επαγγελματικά δικαιώματα των Μηχανολόγων Μηχανικών, σύμφωνα με απόφαση του ΤΕΕ το 2003.
Έχει πλούσιο συγγραφικό έργο, το οποίο μέχρι στιγμής αποτελείται από 100 βιβλία εκδιδόμενα από ελληνικούς και διεθνείς εκδοτικούς οίκους και πάνω από 400 επιστημονικές εργασίες σε διεθνή έγκυρα περιοδικά, ενώ στο πλαίσιο της ερευνητικής του δραστηριότητας τού έχουν απονεμηθεί πολλές τιμητικές διακρίσεις.
Η εφημερίδα Financial Times κάθε εβδομάδα επιλέγει και τιμά έναν καθηγητή από το χώρο της Διοίκησης, σε παγκόσμιο επίπεδο, ο οποίος πραγματοποιεί πρωτότυπη έρευνα στο επιστημονικό του πεδίο. Τον Οκτώβριο του 2013 επέλεξαν και παρουσίασαν τον Καθηγητή κ. Κωνσταντίνο Ζοπουνίδη, στη στήλη “Professor of the Week”.
Τέλος, βραβεύθηκε από τη Διεθνή Εταιρεία Πολυκριτήριας Ανάλυσης Αποφάσεων με το «MCDM Edgeworth Pareto Award». Το βραβείο από την καθιέρωσή του το 1992 μέχρι σήμερα, έχει απονεμηθεί σε 13 ερευνητές. Επίσης έχει εκλεγεί Ακαδημαϊκός στη Βασιλική Ακαδημία Οικονομικών και Χρηματοοικονομικών της Ισπανίας (Royal Academy of Economics and Finance – RACEF). Ο Καθηγητής Κωνσταντίνος Ζοπουνίδης είναι ο πρώτος Έλληνας αποδέκτης και των δύο αυτών βραβείων.
Από το 3ο τεύχος του περιοδικού του Πολυτεχνείου Κρήτης «συντεταγμένες»
