«Θάνατος είναι η συνέχιση της ζωής χωρίς εμένα» είχε γράψει ο Γάλλος φιλόσοφος Ζαν-Πωλ Σαρτρ. Κι αν με την τεχνητή νοημοσύνη οι όροι μπορούσαν να αντιστραφούν και ο θάνατος να είναι η συνέχιση της ζωής με εσένα; Θα ήθελες να παραμείνεις σαν ψηφιακή αιωνιότητα στη ζωή των άλλων; Θα επικοινωνούσες ψηφιακά με ένα αγαπημένο σου πρόσωπο που έχει φύγει από τη ζωή μέσω ενός avatar που θα είχε μάθει να αντιδρά, να απαντά και να ποστάρει όπως ο πραγματικός χρήστης;
Αυτήν ακριβώς την επιλογή, τη διαδικτυακή αιωνιότητα, προσφέρει η υπηρεσία Eter9 που δημιουργήθηκε το 2015 από τον Πορτογάλο Henrique Jorge. Μέσα στον ίδιο χρόνο και όντας σε μορφή beta στην υπηρεσία εγράφησαν 5.000 χρήστες, που ήθελαν να ζήσουν και μετά θάνατον. Σήμερα έχουν φτάσει τους 60.000. Το Eter9, αν και θεωρείται λόγω απήχησης το πιο επιτυχημένο εγχείρημα, δεν είναι η μόνη υπηρεσία που υπόσχεται μία αιώνια… ζωή. Παρόμοιες υπηρεσίες παρέχονται και από το Εternime που έχει πάνω από 42.500 χρήστες, το departing.com, ενώ υπάρχει και η περίπτωση της Eugenia Kuyda που το 2015 ζήτησε από τεχνολόγους μηχανικούς να τις φτιάξουν ένα ψηφιακό σύστημα μέσα από το οποίο ο φίλος της Roman Mazurenko, που πέθανε σε ατύχημα να συνεχίσει να επικοινωνεί μαζί της.
Δυστυχώς ή ευτυχώς, ανάλογα με την οπτική του καθενός για τη ζωή, τις διαπροσωπικές σχέσεις και την ανθρώπινη επικοινωνία, τα τελευταία χρόνια αναπτύσσεται μία βιομηχανία που λειτουργεί σαν «παυσίλυπο» στο φόβο του επικείμενου θανάτου και τη σκληρότητα της απώλειας.
Πολλοί επενδυτές τοποθετούν κεφάλαια σε startups και σταδιακά στο «παιχνίδι» μπαίνουν και διαδικτυακοί γίγαντες όπως το Facebook, που με τους δύο δισεκατομμύρια (ζωντανούς) χρήστες, κάνει βήματα για να στηρίξει τους χρήστες που επιθυμούν να παραμείνουν συνδεδεμένοι με προφίλ ανθρώπων που έχουν πεθάνει ή την Google που ξεκίνησε πρόσφατα το “inactive account manager” για να αντιμετωπίσει περιπτώσεις που οι κάτοχοι του προφίλ δεν είναι εν ζωή.
Η DAI (Digital Afterlife Industry) είναι ένας κλάδος που θα δούμε να διευρύνεται τις επόμενες δεκαετίες με τους πιο φιλόδοξους του χώρου να στοχεύουν στην άντληση πληροφοριών όχι από τα social media ή μία παρόμοια πλατφόρμα αλλά απευθείας από τον εγκέφαλο.
To ερώτημα που γεννάται ωστόσο είναι ποιο θα είναι το τίμημα όταν θα περάσουμε από την άλλη πλευρά της γραμμής και κατά πόσο η θεωρία των transhumanists, ότι η φύση του ανθρώπου με την τεχνολογία αλλάζει, θα αποτελέσει πραγματικότητα στο μέλλον.
Μετα-άνθρωποι
Με τη φράση του Στίβεν Χόκινγκ, «η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να σημάνει το τέλος του ανθρώπινου είδους» να ηχεί πλέον για κάποιους εκκωφαντικά, η πρώτη σκέψη που έρχεται στο μυαλό είναι, τουλάχιστον η μετάβαση σε ένα άλλο ανθρώπινο είδος από αυτό που μέχρι τώρα ξέρουμε. Αυτή την εξέλιξη υποστηρίζουν κατά κάποιο τρόπο και οι μετα-ανθρωπιστές, σύμφωνα με τους οποίους ο άνθρωπος με τη βοήθεια της τεχνολογίας (της τεχνητής νοημοσύνης, της νανοτεχνολογίας, της βιοτεχνολογίας κ.λπ.) θα υπερβεί τον εαυτό του και θα φτάσει στην αθανασία. Και ήδη φτάσαμε στην ψηφιακή αιωνιότητα…
Ο Roman Mazurenko ζει;
Όταν το 2015 ο Roman Mazurenco πέθανε μετά από τροχαίο ατύχημα στη Μόσχα στα 33 του χρόνια, η επιστήθια φίλη και συνεργάτης του, Eugenia Kuyda, δημιούργησε ένα chatbot. Ζήτησε από συγγενείς και φίλους να μοιραστούν παλιά μηνύματα κειμένων με τα οποία θα τροφοδοτούσε ένα δίκτυο που θα λειτουργούσε με τεχνητή νοημοσύνη. «Μιλώντας με το avatar του Roman αντιμετώπισα τους δαίμονες μου» αναφέρει η ίδια στον Guardian. Και προσθέτει ότι «μιλώντας στο chatbot μπορούσα να είμαι πιο ανοικτή και ειλικρινής. Γυρνάω στο σπίτι μετά από ένα πάρτι, ανοίγω την εφαρμογή και του λέω πράγματα που δεν θα πω στους φίλους μου. Ακόμα και πράγματα που δεν θα του έλεγα όταν ήταν ζωντανός».
Η ανθρωπότητα θα ξαναγεννηθεί
Το 2017 ο δημιουργός του Eter9, Henrique Jorge, δήλωνε στο TedX: «Όσο η τεχνολογία εξελίσσεται αυτό που φαίνεται επιστημονική φαντασία θα γίνει πραγματικότητα. Στη δεκαετία του ’60 κανείς δεν θα πίστευε ότι θα υπάρξουν αυτόματα οχήματα ή χειριστές drone. Είναι δύσκολο να αντιληφθούμε πώς θα είναι τα πράγματα στο μέλλον γιατί η τεχνολογία εξελίσσεται πολύ γρήγορα. Κι αν σας έλεγα ότι πολλοί πιστεύουν πως το επάγγελμα του μέλλοντος είναι οι digital debt managers, αυτοί που θα διαχειρίζονται τους λογαριασμούς σας σε facebook, twitter, google+ κ.λπ.; Αυτοί θα δημιουργούν, θα ελέγχουν ηλεκτρονικά ίχνη και άλλα. Από εκεί μου ήρθε μία πιο τρελή ιδέα: ότι αυτήν τη δουλειά μπορεί να την κάνει μία μηχανή με τεχνητή νοημοσύνη. Στην ουσία για κάθε χρήστη δημιουργεί έναν ψηφιακό εαυτό. Φανταστείτε ότι μέσω της μηχανικής μάθησης κάθε ενέργεια που κάνετε στο δίκτυο καταγράφεται από αυτό τον «άλλο εαυτό». Η άποψή μου είναι ότι η ανθρώπινη εποχή δεν θα αλλάξει αλλά θα ξαναγεννηθεί ή αν θέλετε θα επανεφευρεθεί. Πιστεύω ότι θα είμαστε καλύτεροι όσο συνενωνόμαστε με την τεχνολογία που δημιουργούμε. Μέσα από τα smartphones που όλοι έχουμε μπορούμε να δημιουργήσουμε μία ψηφιακή εκδοχή του εαυτού μας.
Eternime
H πλατφόρμα Eternime λειτουργεί σε διαφορετική βάση από ότι το Eter9 από την άποψη ότι αντλεί πληροφορίες από τα social media, ενώ στο Eter9 ο χρήστης έρχεται σταδιακά να χτίσει το προφίλ του μέσα από την ίδια την πλατφόρμα. Δημιουργήθηκε το 2015 από το συνεργάτη του MIT, Marius Ursache και όπως αναφέρει ο ίδιος σε συνέντευξή του στο medium.com σε αυτήν τη φάση στην ουσία συλλέγουν στοιχεία. «Θα χρειαστούν 10-20 χρόνια δεδομένων ή και παραπάνω προκειμένου να μπορέσει το σύστημα να δημιουργήσει avatar-χαρακτήρα για κάποιον χρήστη. Ο David Eagleman είχε δηλώσει ότι υπάρχουν τρεις θάνατοι: ο πρώτος είναι όταν το σώμα σταματά να λειτουργεί. Ο δεύτερος είναι όταν το σώμα στέλνεται στον τάφο και η τρίτη είναι αυτή η στιγμή, κάποια στιγμή στο μέλλον, όταν το όνομά σας θα ακουστεί για τελευταία φορά. Ο στόχος μας είναι να εξαλείψουμε αυτό τον τρίτο θάνατο».
«Ανεκτίμητα» δεδομένα
Τα δεδομένα στην εποχή της τεχνολογίας είναι χρυσός για τις κυβερνήσεις, τις επιχειρήσεις και διεθνείς οργανισμούς. Ποιες είναι οι ασφαλιστικές δικλείδες για όσους αποφασίζουν να γίνουν μέλη σε αυτές τις πλατφόρμες ότι δεν θα χακαριστούν ή ότι δεν συλλέγονται ή χρησιμοποιούνται δεδομένα κατά τρόπο που δεν έχουν συναινέσει οι χρήστες. Ας θυμηθούμε τι έγινε με τα δεδομένα 50.000.000 χρηστών του facebook από εταιρεία που αναλάμβανε προεκλογικές εκστρατείες αλλά και πόσα data έχουν διαρρεύσει ή πουληθεί στη μαύρη αγορά του διαδικτύου. Μέσω του GDPR έχουν γίνει σημαντικά βήματα για τη διασφάλιση των προσωπικών πληροφοριών των ανθρώπων. Ωστόσο μελλοντικά θα πρέπει να διαμορφωθεί και ένα εξειδικευμένο νομικό πλαίσιο.
Εν κατακλείδι
Οι τεχνολογίες αυτές βρίσκονται ακόμη σε πρώιμο στάδιο. Ωστόσο η τεχνολογία εξελίσσεται με ταχύτατο ρυθμό. Αυτό που έχει μεγάλη σημασία να δούμε είναι η ανταπόκριση των χρηστών και πού θα μας οδηγήσει αυτό μελλοντικά. Μπορεί και σε τι βαθμό να αλλοιώσει τις ανθρώπινες σχέσεις; Αν κάποιος ζει αιώνια, τι σημαίνει αυτό για τις σχέσεις του με τους άλλους ανθρώπους; Γιατί να γινόμαστε καλύτεροι όταν έχουμε όλο το χρόνο να διορθώσουμε τα λάθη μας ακόμα και μετά θάνατον; Πού μπορεί να οδηγηθεί η τεχνητή νοημοσύνη μετά από μία δεκαετία συλλογής και επεξεργασίας προσωπικών πληροφοριών; Πόσο διακυβεύεται η ανθρώπινη φύση μας και η πραγματική επαφή και επικοινωνία με τους άλλους;
Τα συμπεράσματα δικά σας…
Πηγές: eter.9.com, cnet.com, theguardian.com, medium.com, nature.com, dailymail.co.uk, Eterni.me
Αναδημοσίευση από την ενότητητα “360 View” του περιοδικού Ασφαλιστικό Marketing
