Τους παλιούς και τους νέους μικροβιακούς κινδύνους αναδεικνύουν οι ειδικοί της ελληνικής Εταιρείας Λοιμώξεων εστιάζοντας στην επανεμφάνιση του κοκκύτη και της ιλαράς και στα πανανθεκτικά μικρόβια που αποτελούν τη νέα μεγάλη απειλή για τα νοσοκομεία.
της Αλεξίας Σβώλου
Πριν από αρκετά χρόνια πριν ξεσπάσει η πανδημία του κορονοϊού ο τότε πρόεδρος της ελληνικής παιδιατρικής εταιρείας ομότιμος καθηγητής παιδιατρικής Ανδρέας Κωνσταντόπουλος Είχε προβλέψει ότι οι επόμενες επιθυμίες που θα γνώριζε η Ελλάδα σε λοιμώδη νοσήματα θα ήταν του κοκκύτη και της παρωτίτιδας δηλαδή αυτής της ασθένειας που οι περισσότεροι γνωρίζουμε σαν μαγουλάδες. Η πραγματικότητα δείχνει να τον δικαιώνει καθώς υπάρχει μία παγκόσμια έξαρση κοκκύτη. Ήδη δύο μωρά στην πατρίδα μας έχασαν τη ζωή τους από κοκκύτη με τους επιστήμονες να υπογραμμίζουν πως όλες οι γυναίκες που βρίσκονται σε εγκυμοσύνη πρέπει στο τρίτο τρίμηνο της κύησης να κάνουν μία δόση του εμβολίου του κοκκύτη προκειμένου να προστατέψουν το μωρό τους, μέχρι να μπορέσει αυτό να εμβολιαστεί.
Το εμβόλιο για τον τέτανο, την διφθερίτιδα, τον κοκκύτη και την πολιομυελίτιδα πρέπει να γίνεται ούτως ή άλλως στους ενηλίκους ανά δεκαετία. Άλλωστε ούτε ο εμβολιασμός ούτε η νόσηση με κοκκύτη δεν εξασφαλίζουν ανοσία διαρκείας, ενώ παράλληλα έχει αναζωπυρωθεί και η πολιομυελίτιδα δίνοντας επιδημική έξαρση στην Νέα Υόρκη! Ο Αθανάσιος Μίχοςκαθηγητής παιδιατρικής-λοιμωξιολογίας ΕΚΠΑ εξηγεί ότι ο κοκκύτης στα μωρά εκτός από έντονο βήχα, μπορεί να προκαλέσει ακόμα και άπνοια που είναι επικίνδυνη. Αναζωπύρωση καταγράφει και η ιλαρά δίνοντας 19 κρούσματαεντός των συνόρων. Η ιλαρά δεν είναι καθόλου αθώα λοίμωξη, έχει την ιδιότητα να εξαντλεί τα Τ-λεμφοκύτταρα του ανοσοποιητικού μας συστήματος,
Όπως εξηγεί ο καθηγητής παθολογίας-λοιμωξιολογίας ΕΚΠΑ από το νοσοκομείο Αττικόν Σωτήρης Τσιόδρας, πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρίας Λοιμώξεων,τα άτομα που κολλούν ιλαρά για πέντε χρόνια μετά τη νόσηση είναι ιδιαίτερα ευάλωτα και 30% παρουσιάζει σοβαρές επιπλοκές όπως πνευμονίες και ωτίτιδες. Όσοι έχουν κάνει μια δόση του εμβολίου ΜΜR πρέπει να κάνουν άλλη μια αναμνηστική, ενώ όσοι νόσησαν έχουνέχουν ανοσία
Στις βακτηριακές λοιμώξεις που επανεμφανίζονται δυναμικά μετά την πανδημία περιλαμβάνεται και η μηνιγγίτιδα Β με τα τρία κρούσματα στα πανεπιστήμια Πατρών και Πελοποννήσου να έχουν προκαλέσει πονοκέφαλο στους ειδικούς. Ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας κατέβασε κλιμάκιο στην Αχαΐα προκειμένου να διευκρινιστεί αν υπάρχει κάποιο στέκι φοιτητικό όπου είχαν περάσει και οι τρεις που νόσησαν-κάτι που θα το δείξει η ιχνηλάτηση. Το γεγονός ότι έχει επανεμφανιστεί η μηνιγγίτιδα σε φοιτητικό πληθυσμό δεν είναι βέβαια πρωτάκουστο. Στους στρατώνες και τους κοιτώνες φοιτητών υπάρχουν επιδημικές εξάρσεις μηνιγγίτιδας, με τον καθηγητή Σωτήρη Τσιόδρα να θυμίζει τις παλαιότερες επιδημίες στις ΗΠΑ στο Princeton και το πανεπιστήμιο της Santa Barbra όπου είχαν καταγραφεί και αρκετοίθάνατοι. Αυτού του είδους οι επιδημικές εξάρσεις αντιμετωπίζονται με την χορήγηση χημειοπροφύλαξης στις επαφές των νοσούντωνκαι τον εμβολιασμό των στενών επαφών. Το πρόβλημα της μετάδοσης εντοπίζεται σε άτομα χωρίς συμπτώματα όπου ο μηνιγγιτιδόκοκκοςαποικίζει τον φάρυγγα τους, χωρίς να τους προκαλεί νόσο. Επειδή πλησιάζει και το Πατρινό καρναβάλι και οι αναμνήσεις από την πανδημία covid είναι ακόμα νωπές έχει ξανανοίξει στην Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών η συζήτηση για το κατά πόσο θα πρέπει να αποζημιώνεται το εμβόλιο για την μηνιγγίτιδα Β σε κάποιες ομάδες πληθυσμού. Αν και περισσότερο κινδυνεύουν τα βρέφη και τα νήπια είναι γεγονός ότι οι νέοι ειδικά στην διάρκεια των σπουδών τους είναι εκτεθειμένοι σε μεγαλύτερο κίνδυνο καθώς έρχονται σε στενή επαφή. Πάντως ο καθηγητής Σωτήρης Τσιόδρας προειδοποιεί ότι ο υψηλός πυρετός, σε συνδυασμό με δυνατό πονοκέφαλο, φωτοφοβία, και αυχενική δυσκαμψία (δεν μπορούμε να ακουμπήσουμε το πηγούνι στο στέρνο) αποτελούν προειδοποιητικά συμπτώματα μηνιγγίτιδας ενώ οι ασθενείς παρουσιάζουν και απώλεια συνείδησης.
Πέρα από τις αναδυόμενες μικροβιακές λοιμώξεις υπάρχει και το μείζον ζήτημα της μικροβιακής αντοχής τόσο στην κοινότητα όσο και στα νοσοκομεία. Δυστυχώς παραμένουμε η πρώτη χώρα στην Ευρώπη σε μικροβιακή αντοχή στην κοινότητα (δηλαδή στα σπίτια μας)και παρότι πέσαμε από την πρώτη θέση στη μικροβιακή αντοχή στα νοσοκομεία στην έκτη θέση της κατάταξης, βάσει της έκθεσης του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης των Λοιμώξεων ECDC, ωστόσο είμαστε ακόμα ψηλά και κατέχουμε το ρεκόρ θανάτων από μικροβιακή αντοχή! Το πρόβλημα είναι πολύ σύνθετο όπως εξηγεί ο καθηγητής παθολογικής φυσιολογίας λοιμώξεων ΕΚΠΑ Νίκος Σύψας, επισημαίνοντας πως κάποια μικρόβια τον τελευταίο καιρό εμφανίζουν πανανθεκτικότητα! Σε απλή μετάφραση αυτό σημαίνει ότι αντιστέκονται στην αγωγή με όλα τα γνωστά αντιβιοτικά.
Στην εύλογη ερώτηση «τι κάνουμε σε αυτές τις περιπτώσεις, ώστε ένας ασθενής που για παράδειγμα τραυματίζεται σε τροχαίο εισάγεται στο νοσοκομείο και κατά τη διάρκεια της νοσηλείας του κολλά ανθεκτικό μικρόβιο», υπάρχουν δύο λύσεις για να του σώσουμε τη ζωή.
Η πρώτη λύση σύμφωνα με τον καθηγητή Νικό Σύψα, είναι να δώσουμε αγωγή με τα παλιά φθηνά αντιβιοτικά που ακριβώς επειδή έχουν αποσυρθεί εδώ και χρόνια, πιάνουν τα πανανθεκτικά μικρόβια, με την πενικιλίνη να αποτελεί αντιπροσωπευτικό παράδειγμα. Η δεύτερη λύση είναι να φέρουμε κάποια καινοτόμα και πανάκριβα αντιβιοτικά, που είναι δραστικά. Στην Ελλάδα δεν έχουμε απόθεμα ούτε από τα μεν ούτε από τα δε, μπορεί περιστασιακά να βρεθεί μια ποσότητα αλλά για να αντιμετωπιστούν οι ενδονοσοκομειακέςπανανθεκτικές λοιμώξεις, η Πολιτεία τα φέρνει μέσω του ΙΦΕΤ. Όμως αυτό παίρνει χρόνο και ο χρόνος μετρά εναντίον των ασθενών!
Ο καθηγητής Νίκος Σύψας εξηγεί ότι η Ελληνική Εταιρεία Λοιμώξεων και η Εθνική Επιτροπή λοιμώξεων έχει καταθέσει πρόταση στο υπουργείο υγείας να δημιουργήσει η πατρίδα μας ένα απόθεμα από αντιβιοτικά, ειδικά από τα παλιά -κάτι που είναι εύκολο να γίνει αν η ηγεσία του Υπουργείου Υγείας δώσουν κίνητρα στις ελληνικές φαρμακοβιομηχανίες να τα παράξουν σε ειδικό προστατευμένο καθεστώς χωρίς clawback.
