Με επίσημη γνωμοδότηση η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα εγκρίνει την μεταφορά της εποπτείας του Ασφαλιστικού Κλάδου στην Τράπεζα της Ελλάδος. Ακόμη, εγκρίνει τη δημιουργία Εγγυητικού Κεφαλαίου Ιδιωτικής Ασφάλισης Ζωής, και τη δημιουργία Συμβουλίου Συστημικής Ευστάθειας (Συμβούλιο για την παρακολούθηση της πορείας των οικονομικών του κλάδου και των αγορών γενικότερα).
Η ΕΚΤ θεωρεί ότι αυτή η εξέλιξη θα συμβάλλει στην αποφυγή φαινομένων συστημικού κινδύνου.
Στην σχετική ανακοίνωση μάλιστα τονίζεται ότι λόγω της σημασίας του ασφαλιστικού τομέα για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα γενικότερα, η ασφάλιση εντάσσεται στη μακροπροληπτική εποπτεία που θα ασκεί το υπό ίδρυση Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου (ΕΣΣΚ).
Τα σημαντικότερα σημεία της γνωμοδότησης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας:
Γενικές παρατηρήσεις
Το άρθρο 127 παράγραφος 5 της συνθήκης ορίζει ότι το Ευρωπαϊκό Σύστημα Κεντρικών Τραπεζών (ΕΣΚΤ) συμβάλλει στην εκ μέρους των αρμόδιων αρχών ομαλή άσκηση πολιτικών που αφορούν την προληπτική εποπτεία των πιστωτικών ιδρυμάτων και τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Στο πλαίσιο αυτό η ΕΚΤ έχει υπογραμμίσει τη σημασία της εκ του σύνεγγυς συμμετοχής των εθνικών κεντρικών τραπεζών (ΕθνΚΤ) στην προληπτική εποπτεία, η οποία μπορεί να στηρίξει τη συμβολή τους στη μακροπροληπτική εποπτεία του χρηματοπιστωτικού τομέα.
Η χρηματοπιστωτική κρίση καταδεικνύει την ανάγκη ενίσχυσης της εποπτείας και της ρύθμισης του χρηματοπιστωτικού τομέα στο σύνολό του.
Όσον αφορά ειδικότερα τον τομέα της ασφάλισης, η έως τώρα εμπειρία έχει καταστήσει εμφανή τη σημασία των ασφαλιστικών εταιρειών για τη συστημική χρηματοπιστωτική σταθερότητα λόγω του μεγέθους τους, της διασύνδεσής τους με τον χρηματοπιστωτικό τομέα και της οικονομικής λειτουργίας των ασφαλιστικών προϊόντων.
Ενόψει της συστημικής σημασίας του ασφαλιστικού τομέα για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, η ασφάλιση εντάσσεται στη μακροπροληπτική εποπτεία που θα ασκεί το υπό ίδρυση Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου (ΕΣΣΚ).
Λαμβανομένων υπόψη των παραπάνω, η ΕΚΤ επικροτεί την επικείμενη ανάληψη εποπτικού ρόλου από την Τράπεζα της Ελλάδος στον ασφαλιστικό τομέα, καθώς τα νέα καθήκοντα θα ενισχύσουν τη συμβολή της στη διαφύλαξη της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και στην αποτροπή ή τη συγκράτηση των συστημικών κινδύνων – αυτό μάλιστα και στο πλαίσιο της συνδρομής που θα παρέχει το ΕΣΚΤ και η ΕΚΤ στο ΕΣΣΚ, το οποίο θα είναι αρμόδιο για τη μακροπροληπτική εποπτεία ολόκληρου του χρηματοπιστωτικού συστήματος της Ε.Ε.
Η αρχή της ανεξαρτησίας των κεντρικών τραπεζών απαιτεί από τα κράτη μέλη να διασφαλίζουν ότι διαθέτουν επαρκείς οικονομικούς πόρους για την εκπλήρωση των καθηκόντων τους των σχετικών με το ΕΣΚΤ ή το Ευρωσύστημα, καθώς και των δικών τους εθνικών καθηκόντων.
Προκειμένου η Τράπεζα της Ελλάδος να είναι σε θέση να εκπληρώνει τα νέα εποπτικά της καθήκοντα χωρίς να επηρεάζεται δυσμενώς στην εκπλήρωση οποιουδήποτε εκ των υφιστάμενων καθηκόντων της, θα πρέπει να διαθέτει επαρκείς πόρους. Σύμφωνα με το σχέδιο νόμου, το κεφάλαιο που έχει σχηματιστεί από τις εισφορές των ασφαλιστικών επιχειρήσεων και η λοιπή περιουσία της Επ.Ε.Ι.Α., κατά το ενεργητικό και το παθητικό, θα περιέλθουν στο δημόσιo.
Ως εκ τούτου, η ΕΚΤ αντιλαμβάνεται ότι ενώ η αρμοδιότητα για την εποπτεία του ασφαλιστικού τομέα, η οποία έως τώρα είχε ανατεθεί στην Επ.Ε.Ι.Α., θα μεταβιβαστεί στην Τράπεζα της Ελλάδος, δεν θα μεταβιβαστεί σε αυτή και η περιουσία που ανήκε στην Επ.Ε.Ι.Α..
Εν προκειμένω θα πρέπει να διασφαλιστεί ότι η Τράπεζα της Ελλάδος δεν θα επωμιστεί το οικονομικό κόστος ή οποιαδήποτε υποχρέωση σε σχέση με τυχόν εποπτικές δραστηριότητες της Επ.Ε.Ι.Α. που είχαν αναληφθεί πριν από την ημερομηνία μεταβίβασης των υπό εξέταση αρμοδιοτήτων στην ίδια.
Εκκρεμείς δίκες
Εκκρεμείς δίκες που αφορούν διαφορές ή υποθέσεις της καταργούμενης Επ.Ε.Ι.Α. θα συνεχίζονται από την Τράπεζα της Ελλάδος χωρίς να επέρχεται διακοπή της δίκης. Οι τυχόν οικονομικές συνέπειες από δικαστικές αποφάσεις που εκδίδονται θα βαρύνουν τελικώς το ελληνικό δημόσιο, το οποίο θα δύναται κατά περίπτωση να παρεμβαίνει και να αναλαμβάνει τη δίκη.
Η ΕΚΤ αντιλαμβάνεται ότι το σχέδιο νόμου δεν προβλέπει αποζημίωση για δίκες ή διαφορές που ενδέχεται να ανακύψουν μετά τη μεταβίβαση των υπό εξέταση αρμοδιοτήτων στην Τράπεζα της Ελλάδος, αλλά αφορούν γεγονότα αναγόμενα σε χρόνο προγενέστερο της εν λόγω μεταβίβασης.
Εξάλλου, η ΕΚΤ αντιλαμβάνεται ότι οποιαδήποτε αποζημίωση επιδικάζεται σε κάτοχο ασφαλιστηρίου συμβολαίου με απόφαση ελληνικού δικαστηρίου θα βαρύνει την Τράπεζα της Ελλάδος, η οποία μόνο εκ των υστέρων θα δύναται να προσφεύγει στο ελληνικό δημόσιο για την επιστροφή των καταβληθέντων ποσών.
Αντίστοιχα, η Τράπεζα της Ελλάδος θα αποκτούσε αξίωση κατά του ελληνικού δημοσίου. Μια τέτοια ρύθμιση θα αντίκειτο στο άρθρο 123 της συνθήκης. Ως εκ τούτου, η ΕΚΤ συνιστά να προβλεφθεί στο σχέδιο νόμου ότι το ελληνικό δημόσιο θα αναλαμβάνει εκ των προτέρων κάθε οικονομική υποχρέωση που θα βαρύνει την Τράπεζα της Ελλάδος ως νόμιμο διάδοχο ορισμένης εποπτικής αρχής και ότι το ίδιο δεν θα ανάγεται κατά της Τράπεζας της Ελλάδος όσον αφορά τη σχετική ευθύνη.
Εξάλλου, σε ό,τι αφορά την αρχή της ανεξαρτησίας των κεντρικών τραπεζών, όπως έχει ήδη επισημάνει η ΕΚΤ, προκειμένου να διασφαλίζεται η ανεξαρτησία των ΕθνΚΤ, «τα κράτη μέλη δεν πρέπει να περιάγουν τις ΕθνΚΤ σε κατάσταση ανεπάρκειας […] πόρων ώστε αυτές να αδυνατούν να ασκήσουν τα καθήκοντά τους που αφορούν κατά περίπτωση είτε το ΕΣΚΤ είτε το Ευρωσύστημα».
Εισφορές των εποπτευόμενων ασφαλιστικών επιχειρήσεων
Για λόγους οικονομικής ανεξαρτησίας της Τράπεζας της Ελλάδος θα πρέπει να διασφαλίζεται ότι η εκτέλεση των νέων εποπτικών καθηκόντων της Τράπεζας της Ελλάδος θα χρηματοδοτείται επαρκώς από τις εισφορές που πρόκειται να καταβάλλουν οι εποπτευόμενες ασφαλιστικές επιχειρήσεις και δεν θα οδηγήσει σε οποιαδήποτε ζημία για την Τράπεζα της Ελλάδος.
Σε ό,τι αφορά την αρμοδιότητα καθορισμού των εισφορών των εποπτευόμενων ασφαλιστικών επιχειρήσεων, η ΕΚΤ σημειώνει ότι στο βαθμό που οι νέες εποπτικές αρμοδιότητες θα ανατεθούν αποκλειστικά στην Τράπεζα της Ελλάδος, οι όροι καθορισμού τους θα πρέπει να αποφασίζονται ανεξάρτητα από την Τράπεζα της Ελλάδος.
Η ανάθεση της εν λόγω εξουσίας στην Τράπεζα της Ελλάδος θα αποτύπωνε τη διεθνή πρακτική που έχει διαμορφωθεί με σκοπό τη διαφύλαξη της ανεξαρτησίας των εποπτικών αρχών.
