Το μεγάλο κενό που υπάρχει στον τομέα της πρωτοβάθμιας υγείας αποτυπώνει η τελευταία δημοσιευμένη έρευνα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την υγεία, σύμφωνα με την οποία πολύ μικρό ποσοστό των πόρων που διοχετεύονται στην υγεία κατευθύνονται σε εξωνοσοκομειακές δαπάνες.
Το έλλειμμα που υπάρχει στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας μεταφράζεται σε επιβάρυνση τόσο στις συνολικές δαπάνες υγείας όσο και στις νοσηλείες, καθώς περιστατικά που δεν αντιμετωπίζονται έγκαιρα ή που χρήζουν μακροχρόνιας φροντίδας καταλήγουν στα νοσοκομεία.
Στην Ελλάδα υπολογίζεται ότι η ετήσια κατα κεφαλήν δαπάνη ανέρχεται στα 1.874 ευρώ (μέσος όρος στην ΕΕ είναι 4.028) από αυτά τα χρήματα μόλις τα 390 ευρώ αφορούν την εξωνοσοκομειακή περίθαλψη, τα 31 ευρώ τη μακροχρόνια φροντίδα υγείας και τα 76 ευρώ την πρόληψη. Στα νοσοκομεία κατευθύνεται το 42% των πόρων, στα φάρμακα το 30%, σε εξωνοσοκομειακή περίθαλψη το 21%, στην πρόληψη το 4% και στη μακροχρόνια φροντίδα το 2%.
Αντίθετα στην ΕΕ η εξωνοσοκοκειακή περίθαλψη (28,1%) ξεπερνά σε δαπάνες την ενδονοσοκομειακή (27,1%), η μακροχρόνια φροντίδα είναι στο 17,3% και η πρόληψη είναι στο 6,2% των δαπανών.
Οι άμεσες ιδιωτικές πληρωμές αντιστοιχούν στο ένα τρίτο του συνόλου των δαπανών για την υγεία
Οι άμεσες ιδιωτικές πληρωμές στην Ελλάδα είναι από τις υψηλότερες στην ΕΕ και, με ποσοστό 33 % των δαπανών. για την υγεία το 2021 ήταν υπερδιπλάσιες από τον μέσο όρο της ΕΕ (15 %) (σχήμα 14). Μολονότι για διαγνωστικές και εργαστηριακές εξετάσεις, εξωνοσοκομειακά φάρμακα και επισκέψεις σε ιδιωτικούς παρόχους συμβεβλημένους με τον ΕΟΠΥΥ χρεώνονται ορισμένες συμμετοχές, το μεγαλύτερο μέρος των ιδιωτικών πληρωμών αφορά άμεσες πληρωμές.
Τα φαρμακευτικά προϊόντα και η ενδονοσοκομειακή περίθαλψη είναι οι κύριοι παράγοντες αυτών των άμεσων ιδιωτικών πληρωμών, καθένας από τους οποίους αντιπροσωπεύει πολύ υψηλότερα ποσοστά από ό,τι στην ΕΕ συνολικά. Οι δαπάνες για επισκέψεις σε ιδιώτες (εξωνοσοκομειακούς) ειδικευμένους ιατρούς είναι επίσης σημαντικές.
Δεδομένης της έλλειψης δημόσιας κάλυψης, το σχετικά χαμηλό ποσοστό άμεσων ιδιωτικών πληρωμών για οδοντιατρικές υπηρεσίες μπορεί κάλλιστα να αντικατοπτρίζει έναν σημαντικό μερίδιο υπηρεσιών φροντίδας που παραμελήθηκαν: το 2021 η Ελλάδα είχε το τρίτο υψηλότερο ποσοστό μη ικανοποιούμενων αναγκών για οδοντιατρική περίθαλψη (7,8 %) στην ΕΕ, το οποίο αυξήθηκε στο 12,1 % (το υψηλότερο) το 2022.
