Ριζικές ανατροπές στο ασφαλιστικό «καθεστώς» των ελευθέρων επαγγελματιών φέρνει ο Ενιαίος Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης (ΕΦΚΑ). Οι ασφαλιστικές ανατροπές αυτές για τους επαγγελματίες συνοψίζονται στη λέξη «μισθωτοποίηση».
Βασικό χαρακτηριστικό του νέου «καθεστώτος» για τους επαγγελματίες είναι η «εξίσωση» των κανόνων εισφορών και παροχών με εκείνους που ίσχυαν (σε ό,τι αφορά τις εισφορές) για τους μισθωτούς ή ξεκίνησαν να ισχύουν για όλους (π.χ. ποσοστά αναπλήρωσης). Πλέον, υπάρχουν ενιαία ποσοστά εισφορών και μάλιστα επί του εισοδήματος των επαγγελματιών (ίδια σχεδόν με εκείνα των μισθωτών), αλλά και ενιαίος τρόπος υπολογισμού της σύνταξης. Εξάλλου, μισθωτοί και επαγγελματίες θα ανήκουν πλέον στο ίδιο ασφαλιστικό φορέα. Πιο συγκεκριμένα:
- Εναρμονίζονται τα ποσοστά με τα οποία υπολογίζονται οι ασφαλιστικές εισφορές των επαγγελματιών με εκείνα των μισθωτών, δηλαδή 20% για κύρια σύνταξη, 6,9% για τον ΕΟΠΥΥ (7,1% είναι η εισφορά για τον ΕΟΠΥΥ στους μισθωτούς και τους εργοδότες τους)
- Οι εισφορές για τους επαγγελματίες επιβάλλονται επί του δηλωτέου εισοδήματος (π.χ. 20% επί του καθαρού δηλωτέου εισοδήματος του 2015 για το α΄εξάμηνο φέτος), δεδομένου ότι καταργούνται οι ασφαλιστικές κλάσεις που ίσχυαν έως 31/12/2016 . Έτσι, όπως συμβαίνει και στους μισθωτούς, οι επαγγελματίες θα καταβάλλουν εισφορές ανάλογα με το εισόδημα τους.
- Τα ταμεία των επαγγελματιών (Οργανισμός Ασφάλισης Ελευθέρων Επαγγελματιών, Ενιαίο Ταμείο Ανεξάρτητα Επαγγελματιών) εντάσσονται μαζί με όλα τα άλλα ταμεία των αγροτών (ΟΓΑ) και προπαντός των μισθωτών οι οποίοι αποτελούν το 65% των ασφαλισμένων (ΙΚΑ, Δημόσιο, ΕΤΑΠ-ΜΜΕ, ΕΤΑΤ, ΤΕΥΤΕΚΩ) σε ένα νέο ασφαλιστικό υπερ – ταμείο. Έτσι διευκολύνεται όχι μόνο ο «εσωτερικός δανεισμός» πχ του ελλειμματικού τέως ΟΑΕΕ από το λιγότερο ελλειμματικό ΙΚΑ των μισθωτών, αλλά προπαντός από τον κρατικό προϋπολογισμό.
Σε αντίθεση όμως με τους μισθωτούς, ορισμένοι επαγγελματίες έχουν σημαντικές εκπτώσεις στις εισφορές τους. Ο νέος νόμος προβλέπει εκπτώσεις 5% -50% για όσους επιστήμονες (μηχανικούς, γιατρούς, κ.λπ.) δηλώνουν 7.000-58.000 ευρώ. Επίσης προβλέπεται για τους νέους επιστήμονες 5ετής σταδιακή μετάβαση στο συντελεστή 20% για την κύρια σύνταξη.
