Με μία νέα, ασφαλή και πρωτοποριακή μέθοδο η επιστημονική ομάδα της μονάδας Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής “Ευγονία”, με κλινικό διευθυντή τον διακεκριμένο επιστήμονα δρ. Τρ. Λαϊνά, πέτυχε τις πρώτες γεννήσεις υγιών μωρών παγκοσμίως, σε γυναίκες με σοβαρό Σύνδρομο Υπερδιέγερσης Ωοθηκών (ΣΥΩ). Το ΣΥΩ εμφανίζεται κατά την ωοθηκική διέγερση (τελευταίο στάδιο του κύκλου της εξωσωματικής γονιμοποίησης) και διακρίνεται σε ελαφράς, μέτριας και σοβαρής μορφής, ανάλογα με τη βαρύτητα των συμπτωμάτων. Η ήπια μορφή του συνδρόμου στερείται κλινικής σημασίας όμως η μέτρια μορφή απαιτεί παρακολούθηση λόγω του κινδύνου μετάπτωσης στη σοβαρή. Το ΣΥΩ μέτριας μορφής εκδηλώνεται σε ποσοστό 3-6%, ενώ το σοβαρό ΣΥΩ εμφανίζεται σε ποσοστό 0,2-2% επί του συνόλου των γυναικών που εντάσσονται σε προγράμματα εξωσωματικής γονιμοποίησης.
Το σοβαρό ΣΥΩ αποτελεί μία από τις πιο επικίνδυνες επιπλοκές των προγραμμάτων εξωσωματικής γονιμοποίησης και μέχρι σήμερα προϋπέθετε νοσηλεία στο νοσοκομείο για παρακολούθηση και θεραπεία. Επιπλέον καμία από τις μεθόδους πρόληψης που είχαν παρουσιαστεί έως τώρα δεν είχε αποδειχθεί επαρκής για την αντιμετώπισή του, με αποτέλεσμα η μόνη αποτελεσματική τακτική ολοσχερούς πρόληψης να παραμένει η ακύρωση του κύκλου με προφανείς ψυχολογικές και οικονομικές συνέπειες. Με την εφαρμογή της πρωτοποριακής θεραπείας του διακεκριμένου επιστήμονα δρ. Τρ. Λαϊνά, που έχει αποσπάσει διθυραμβικούς χαρακτηρισμούς -πρωτότυπη και ανατρεπτική- από τη διεθνή επιστημονική κοινότητα, αρκούν πλέον ελάχιστες επισκέψεις στη Μονάδα για να ανακουφιστεί άμεσα η ασθενής από τα συμπτώματα και να συνεχίσει με ασφάλεια την προσπάθεια της.
Όπως φαίνεται και από τον επισυναπτόμενο πίνακα η ομάδα του διακεκριμένου επιστήμονα δρ.Τρ. Λαϊνά είναι η μόνη στον κόσμο που έχει δημοσιεύσει εργασίες – σε κάποια από τα εγκυρότερα επιστημονικά περιοδικά για την αντιμετώπιση του Σοβαρού Συνδρόμου Υπερδιέγερσης Ωοθηκών (strategy for tertiary prevention level): η πρώτη δημοσίευση μάλιστα ήρθε το 2002 αντανακλώντας την αγωνία και τις προσπάθειες τους για αποφυγή της νοσηλείας.
Με την πρωτοποριακή και επαναστατική για τα διεθνή ιατρικά χρονικά μελέτη, η επιστημονική ομάδα της «Ευγονίας», προτείνει αλλαγή στην καθημερινή διεθνή πρακτική για την αντιμετώπιση του σοβαρού ΣΥΩ, κατορθώνοντας να πετύχει την ταχεία αποδρομή του συνδρόμου. Έτσι όλες οι γυναίκες μπορούν πλέον να προχωρήσουν με ασφάλεια, τουλάχιστον μέχρι το στάδιο της ωοληψίας, αποφεύγοντας μια ανεπιθύμητη ακύρωση του κύκλου.
Η Μονάδας Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής, Ευγονία, λειτουργεί από το 1997 με Διευθυντή τον Μαιευτήρα Γυναικολόγο Αναπαραγωγής και διδάκτορα του Παν/μίου Αθηνών Δρ. Τρύφωνα Λαϊνά. Βρίσκεται στην αιχμή των διεθνών εξελίξεων, με δημοσιευμένες έρευνες από το 2002 σε έγκριτα επιστημονικά περιοδικά, δίπλα στα μεγαλύτερα ονόματα της παγκόσμιας ιατρικής κοινότητας.
Τα υψηλά ποσοστά επιτυχίας (με κορυφαίο το 88% σε βλαστοκύστεις γυναικών κάτω των 35 ετών), την κατατάσσουν ανάμεσα στις πλέον επιστημονικά προβεβλημένες μονάδες σε Ευρώπη και Αμερική. Η σύγχρονη εργαστηριακή υποδομή, σύμφωνα με τα αυστηρότερα διεθνή πρότυπα, (με ανακαινισμένους χώρους το 2013) καθώς και η στελέχωση με άρτια καταρτισμένους επιστήμονες συμπληρώνουν τις υψηλές υπηρεσίες που προσφέρει το κέντρο.
Στην Ευγονία εφαρμόζονται μη επιθετικές παρεμβάσεις που λαμβάνουν υπόψιν τα ξεχωριστά δεδομένα κάθε ζευγαριού. Αναπτύσσονται προσωπικές σχέσεις και δίνεται η κατάλληλη ψυχολογική υποστήριξη,που είναι ζωτικής σημασίας για το αίσιο αποτέλεσμα της διαδικασίας. Η υπεύθυνη ενηµέρωση, η εξατοµικευµένη αντιµετώπιση και η εφαρµογή των τελευταίων επιστηµονικών µεθόδων, αναδεικνύουν την Ευγονία σε μία πρότυπη Μονάδα Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής ιδανική για να κάνει το όνειρο χιλιάδων υπογόνιμων ζευγαριών πραγματικότητα.
Μέσω της ιστοσελίδας της μονάδας www.eugonia.com.gr, οι υποψήφιοι γονείς μπορούν να αποκτήσουν όλες τις βασικές γνώσεις που χρειάζονται καθώς και έγκυρη επιστημονικά πληροφόρηση για θέματα που σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με την υπογονιμότητα αλλά και να ξεφυλλίσουν το μοναδικό βιβλίο για την Εξωσωματική Γονιμοποίηση, σε επιστημονικό επίπεδο, που κυκλοφορεί στην Ελλάδα. (“Ανθρώπινη αναπαραγωγή και εξωσωματική γονιμοποίηση” Εκδόσεις Μανιατέα)
Λεπτομέρειες για το ΣΥΩ
Το ΣΥΩ διακρίνεται σε ελαφράς, μέτριας και σοβαρής μορφής, ανάλογα με τη βαρύτητα των συμπτωμάτων. Τα συμπτώματα είναι διόγκωση και πόνος στην κοιλιά, πόνος στο στομάχι, τάση για έμετο, αύξηση του σωματικού βάρους, ελαττωμένη αποβολή ούρων κ.α., ενώ σε σοβαρότερες καταστάσεις δύσπνοια, ζάλη, λιποθυμική τάση. Το ΣΥΩ μέτριας μορφής εκδηλώνεται σε ποσοστό 3-6%,ενώ το σοβαρό ΣΥΩ σε ποσοστό 0.2-2% του συνόλου των γυναικών που εντάσσονται σε προγράμματα εξωσωματικής γονιμοποίησης. Η ήπια μορφή του συνδρόμου στερείται κλινικής σημασίας όμως η μέτρια μορφή απαιτεί παρακολούθηση λόγω του κινδύνου μετάπτωσης στη σοβαρή. Τέλος, η σοβαρή μορφή χαρακτηρίζεται από τη συσσώρευση υγρού στη περιτοναϊκή κοιλότητα, διόγκωση των ωοθηκών, άνοδο του αιματοκρίτη, των λευκών αιμοσφαιρίων και ηπατικών δεικτών. Σπάνια σε σοβαρότερες μορφές μπορεί να υπάρξει δυσχέρεια στην αναπνοή, λιποθυμική τάση και διαταραχές των αιματολογικών και βιοχημικών παραμέτρων. Τότε απαιτείται νοσηλεία στο νοσοκομείο για παρακολούθηση και θεραπεία. Η μεγάλη αυτή διακύμανση στην επίπτωση οφείλεται στην απουσία ενός ενιαίου παγκοσμίως αποδεκτού συστήματος κατηγοριοποίησης του ΣΥΩ.Δική μας πρόσφατη μελέτη (Lainas et al, 2012)* έδειξε ότι χρησιμοποιώντας αυστηρά κριτήρια το ποσοστό του σοβαρού ΣΥΩ είναι 11,3%.
Το ΣΥΩ εμφανίζεται είτε 3 – 7 ημέρες μετά την ωοληψία (πρώιμη έναρξη – early onset), είτε σαν αποτέλεσμα επερχόμενης κυήσεως, ιδίως πολύδυμης, 12-17 ημέρες μετά την ωοληψία (όψιμη έναρξη – late onset, pregnancy induced).Μεταξύ των παραγόντων που αυξάνουν τον κίνδυνο για εμφάνιση ΣΥΩ περιλαμβάνονται οι πολυκυστικές ωοθήκες (ειδικά η πιθανότητα σοβαρού ΣΥΩ στις γυναίκες αυτές κυμαίνεται από 9 – 38%, σύμφωνα με τη βιβλιογραφία), η νεαρή ηλικία, το μικρό βάρος σώματος, οι υψηλές δόσεις γοναδοτροπινών, η εμφάνιση ΣΥΩ σε προηγούμενο κύκλο, η μεγάλη δόση hCG.Η επερχόμενη κύηση δεν απειλείται από το σύνδρομο. Όμως το ΣΥΩ πυροδοτείται και ενισχύεται από την παρουσία της κυήσεως.
Ιστορικό μελετών της Ευγονίας για το ΣΥΩ
1. Χορήγηση μεθυλπρεδνιζολόνης (methylprednizolone)
Αποτελεί μέθοδο πρόληψης και είναι η πρώτη μας δημοσίευση για το ΣΥΩ το 2002. Αντανακλά την αγωνία και τις προσπάθειες μας για αποφυγή της νοσηλείας πριν από δέκα χρόνια. Λεπτομερής αναφορά για το θερα- πευτικό σχήμα πρόληψης του ΣΥΩ έχει δημοσιευθεί στο περιοδικό Fertility and Sterility.
2. Χρησιμοποίηση πρωτοκόλλου ανταγωνιστών σε γυναίκες υψηλού κινδύνου για ΣΥΩ
Οι μελέτες δείχνουν ότι το πρωτόκολλο ανταγωνιστών συνδέεται με σημαντικά μικρότερη πιθανότητα εμφάνισης του ΣΥΩ σε σύγκριση με το παραδοσιακό μακρό πρωτόκολλο (Lainas et al 2005, 2007).*
3. Χορήγηση ανταγωνιστή στην ωχρινική φάση
Αποτελεί μέθοδο αντιμετώπισης και θεραπείας του εγκατεστημένου ΣΥΩ. Η χορήγηση ανταγωνιστή στην ωχρινική φάση σε γυναίκες με εγκατεστημένο ΣΥΩ προκαλεί ταχύτατη θεραπεία και αποδρομή του συνδρόμου. Έτσι αποφεύγεται η ανάγκη νοσοκομειακής παρακολούθησης.
Η ολιγοήμερη θεραπεία συνίσταται στην υποδόρια χορήγηση μια φορά την ημέρα επί 4 ημέρες GnRH αγωνιστή (Orgalutran, Cetrotide) που είναι ακριβώς το ίδιο φάρμακο που χορηγείται στη διάρκεια της διέγερσης των ωοθηκών στα πρωτόκολλα ανταγωνιστή και στην ίδια δόση των 0,25 mg.
ΑΜε τη μελέτη προτείνεται εκτός των άλλων νέο σύστημα ταξινόμησης του ΣΥΩ βασισμένο σε αριθμητικές παραμέτρους για να είναι εύκολη η σύγκριση των μελετών. Είχαν προηγηθεί τρεις μικρές μελέτες στο επιστημονικό περιοδικό RBMOnline.
