Με γνώμονα το βαθμό αξιοποίησης των ευκαιριών του ψηφιακού περιβάλλοντος στον ελλαδικό χώρο, το Παρατηρητήριο για την ΚτΠ ερευνά και μελετά την πρόοδο της Ψηφιακής Ελλάδας και τα ευρήματα για το 2010, συνοψίζοντας στα ακόλουθα συμπεράσματα:
√ Το χαμηλό κόστος της ευρυζωνικότητας στη χώρα μας τα τελευταία 3-4 χρόνια, και οι νέες τεχνολογικές εξελίξεις μας προσέφεραν πρόσθετες δυνατότητες υποδομών. Ως αποτέλεσμα, η διείσδυση της ευρυζωνικότητας στο τέλος του 2010 πλησίασε στο 20% και το σύνολο των σταθερών ευρυζωνικών συνδέσεων ξεπέρασε τις 2 εκατομμύρια συνδέσεις, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 17,5% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του προηγούμενου έτους.
√ Η κινητή ευρυζωνικότητα έχει επίσης διεισδύσει στην ελληνική πραγματικότητα, με 1 στους 4 Έλληνες να έχει πρόσβαση στο διαδίκτυο μέσω του κινητού τηλεφώνου, ή να χρησιμοποιεί κάρτα κινητού Internet που τη συνδέει σε Η/Υ. Διαπιστώνουμε, ότι τα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας 3ης γενιάς (3G) έχουν σοβαρές προοπτικές ανάπτυξης μέσα στα επόμενα χρόνια, δεδομένου ότι οι καταναλωτές αποκτούν όλο και μεγαλύτερη εξοικείωση με τις νέες τεχνολογικές εξελίξεις.
√ Η σύνδεση στο διαδίκτυο είναι πλέον ιδιαίτερα διαδεδομένη με σχεδόν 1 στα 2 ελληνικά νοικοκυριά να διαθέτει σύνδεση και με τον αριθμό των πολιτών που είναι εξοικειωμένοι με τη χρήση του διαδικτύου συνεχώς να αυξάνεται. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία των ερευνών μας, 2 στους 5 πολίτες συνδέονται στο διαδίκτυο τουλάχιστον μια φορά την εβδομάδα, ενώ η αντίστοιχη χρήση του κινητού τηλεφώνου έχει διεισδύσει στο σύνολο του πληθυσμού.
√ Θετικές όμως είναι και οι ενδείξεις για την αποδοχή προηγμένων ηλεκτρονικών δραστηριοτήτων που έρχονται βαθμιαία να αντικαταστήσουν τους παραδοσιακούς τρόπους επικοινωνίας. Η ανάγνωση ηλεκτρονικών περιοδικών και εφημερίδων, η δημιουργία προσωπικών ιστολογίων, η πραγματοποίηση τηλεφωνικών κλήσεων και βιντεοκλήσεων μέσω διαδικτύου, καθώς και η παρακολούθηση τηλεόρασης ή η ακρόαση ραδιοφώνου μέσω διαδικτύου, αποκτούν συνεχώς αυξανόμενο κοινό.
√ Οι Έλληνες δεν μένουν ανεπηρέαστοι ούτε από τη γενική τάση των ηλεκτρονικών αγορών ή των συναλλαγών μέσω συστημάτων ηλεκτρονικής τραπεζικής. Έρευνές μας δείχνουν ότι το 2010 το 13% των Ελλήνων χρηστών πραγματοποίησε τραπεζικές συναλλαγές μέσω διαδικτύου – ποσοστό που φτάνει το 33,8% για την ηλικιακή ομάδα 25-34, ενώ το 29,5% χρησιμοποίησε τις υπάρχουσες υπηρεσίες ηλεκτρονικής διακυβέρνησης για επικοινωνία ή συναλλαγές με φορείς του δημοσίου. Ο βαθμός απορρόφησης υπηρεσιών συναλλακτικού χαρακτήρα ίσως να είναι ακόμα μικρός, αλλά αυτό έχει να κάνει – μεταξύ άλλων – με τους προβληματισμούς που έχουν οι Έλληνες ως προς τη διάθεση των προσωπικών τους δεδομένων, καθώς επίσης και με θέματα ασφάλειας και κουλτούρας.
√ Παρόλο όμως που η ευρυζωνικότητα έχει μπει στη ζωή των Ελλήνων, το χάσμα της Ελλάδας με την ευρωπαϊκή ένωση ως προς τη διείσδυση του διαδικτύου και τη διεξαγωγή των ανωτέρω δραστηριοτήτων συνεχίζει να υφίσταται. Ωστόσο, η απόσταση αυτή οφείλεται κατά κύριο λόγο σε αποκλίσεις στα ηλικιακά γκρουπ άνω των 35 ετών, δεδομένο το οποίο υποδηλώνει ότι οι νεότερες ηλικίες δεν υστερούν σε καμία παράμετρο ψηφιακού αλφαβητισμού έναντι των ευρωπαίων συνομηλίκων τους. Ως εκ τούτου, είναι θέμα χρόνου για να επέλθει η σύγκλιση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, στον συγκεκριμένο τομέα.
√ Ένα ευαίσθητο σημείο που πρέπει να μας απασχολήσει είναι η υστέρηση σε «ψηφιακές επιδόσεις» του πληθυσμού των ημιαστικών και αγροτικών περιοχών έναντι των κατοίκων των μεγάλων αστικών κέντρων, γεγονός που αποτελεί τόσο ελληνικό όσο και ευρωπαϊκό φαινόμενο. Μάλιστα, σχετικές μελέτες μας δείχνουν ότι το ποσοστό των νοικοκυριών που δαπανούν χρήματα για σύνδεση στο διαδίκτυο είναι άμεσα συνδεδεμένο (ανάλογο) με το βιοτικό επίπεδο των κατοίκων της περιφέρειας στην οποία ανήκουν.
√ Οι έρευνές μας, αναφορικά στις επιχειρήσεις, έδειξαν ότι αυτές που απασχολούν πάνω από 10 εργαζομένους παρουσιάζουν εικόνα ανάλογη με την αντίστοιχη των υπόλοιπων ευρωπαϊκών χωρών, σε επίπεδο βασικής χρήσης των τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών. Σχεδόν όλες οι επιχειρήσεις έχουν πλέον πρόσβαση στο διαδίκτυο και 8 στις 10 διαθέτουν σύνδεση ευρείας ζώνης. Αλλά και οι μικρές επιχειρήσεις (1-9 εργαζομένους) φαίνεται να καλύπτουν το έδαφος και παρατηρούμε σημαντική αύξηση χρήσης, παρά τη μεγάλη διαφορά που εξακολουθεί να υπάρχει σε σχέση με τις μεγάλες επιχειρήσεις, σε επίπεδο υιοθέτησης νέων τεχνολογιών.
Είναι προφανές λοιπόν ότι στον ελλαδικό χώρο έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος στην προσφορά προηγμένων προϊόντων και υπηρεσιών των ΤΠΕ. Ολοένα και περισσότερα νέα προϊόντα και υπηρεσίες υψηλότερης προστιθέμενης αξίας σε προσιτές τιμές εμφανίζονται και «επικοινωνούνται» στην αγορά, και η ζήτηση και αφομοίωσή τους από τους πολίτες και τις επιχειρήσεις αυξάνεται συνεχώς.
Ωστόσο, η δυσμενής οικονομική κατάσταση της χώρας δρα περιοριστικά στους ρυθμούς ανάπτυξης με αποτέλεσμα, ο δείκτης κλίματος στον τομέα των ΤΠΕ να σημειώνει έντονα καθοδική πορεία καθόλη τη διάρκεια του 2010 και να διαμορφώνεται στις 46,9 μονάδες το δ’ τρίμηνο του 2010, μειωμένος δηλαδή κατά 17 μονάδες σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2009, πράγμα που προκαλεί αβεβαιότητα στις επιχειρήσεις ΤΠΕ. Το ιστορικά χαμηλό ρεκόρ του δείκτη κλίματος ΤΠΕ, το γενικό δυσμενές οικονομικό κλίμα της χώρας και η επιβολή των νέων φορολογικών και δημοσιονομικών μέτρων ήταν αναμενόμενο να εντείνουν την απαισιοδοξία και να επηρεάσουν τη ζήτηση με όλες τις επακόλουθες συνέπειες στις επιχειρήσεις, δεδομένου ότι απαιτείται χρόνος προσαρμογής στις νέες συνθήκες, τουλάχιστον μέχρι να αποκατασταθούν οι ισορροπίες σε οικονομικό και εργασιακό επίπεδο.
Παρόλα αυτά, τους προσεχείς μήνες, αναμένουμε να υπάρξει πιο αισιόδοξο κλίμα, εφόσον σταθεροποιηθεί η κατάσταση και αποδώσει καρπούς η υλοποίηση σημαντικών δράσεων και έργων στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ.
Είμαστε βέβαιοι ότι το ΕΣΠΑ ως ένα βασικό εργαλείο ανάπτυξης, μέσω σημαντικών επενδύσεων, θα υποβοηθήσει στην αναθέρμανση της οικονομίας. Ειδικότερα, και αναφορικά στο επιχειρησιακό πρόγραμμα Ψηφιακή Σύγκλιση, βρίσκονται σε εξέλιξη σημαντικές δράσεις οι οποίες θα βοηθήσουν την αγορά να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις της κρίσης και να προσαρμοστεί πιο γρήγορα στα νέα απαιτητικά δεδομένα. Βάσει των εκτιμήσεων του Παρατηρητηρίου, η υλοποίηση του επιχειρησιακού προγράμματος Ψηφιακή Σύγκλιση θα επιφέρει μεγάλη ανάπτυξη στον τομέα των ΤΠΕ. Εμείς αναμένουμε η υλοποίηση του συγκεκριμένου προγράμματος να αυξήσει το ΑΕΠ της χώρας μέχρι 0,5% μέσα στην επόμενη διετία και να δημιουργηθούν πάνω από 18.000 θέσεις εργασίας ετησίως, χάρη στην υιοθέτηση των ΤΠΕ από τις επιχειρήσεις».
