Η Ευρώπη αγνοεί μια από τις μεγαλύτερες και πιο υποτιμημένες κρίσεις οδικής ασφάλειας και επαγγελματικής υγείας: τη χρήση του οδικού δικτύου για σκοπούς εργασίας. Μια νέα, σημαντική έκθεση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ασφάλειας Μεταφορών (ETSC) αποκαλύπτει ότι χιλιάδες άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους κάθε χρόνο σε τροχαία συμβάντα που σχετίζονται με την εργασία ή τη μετακίνηση από και προς τους χώρους εργασίας – ενώ κυβερνήσεις και θεσμικά Όργανα της ΕΕ εξακολουθούν να στερούνται ακόμη και ενός βασικού κοινού ορισμού για το τι συνιστά τροχαίο εργατικό ατύχημα.
Αν και είναι χιλιάδες οι θάνατοι στους δρόμους κάθε χρόνο, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ δεν έχουν καταλήξει σε ένα κοινό βασικό ορισμό του τι συνιστά τροχαίο εργατικό ατύχημα.
Η έκθεση με τίτλο «Αξιοποίηση των δυνατοτήτων για τη μείωση των θανάτων και τραυματισμών από τροχαία συμβάντα που σχετίζονται με την εργασία» καταγράφει τουλάχιστον 2.922 θανάτους ετησίως στην ΕΕ την περίοδο 2020–2022 σε περιστατικά που συνδέονται με την εργασία, με το 43% αυτών να αφορά τον τομέα των μεταφορών. Δεδομένα από 16 ευρωπαϊκές χώρες δείχνουν ότι τα θανατηφόρα τροχαία εργατικά ατυχήματα αντιστοιχούν στο 30–40% του συνόλου των θανατηφόρων τροχαίων δυστυχημάτων. Ωστόσο, η πραγματική εικόνα παραμένει θολή, καθώς παρατηρούνται προβλήματα και ελλείψεις στη συλλογή των στοιχείων και διαφοροποιήσεις στον ορισμό του συμβάντος σε κάθε κράτος.
Στη Γαλλία, οι θάνατοι αυτοί αντιπροσωπεύουν το 42% όλων των θανάτων από τροχαία, στην Ιρλανδία το 29%, στην Ιταλία το 16% και στη Γερμανία το 10%, ενώ μία χώρα αναφέρει ποσοστό μόλις 2%.
Επιπλέον:
- 10 χώρες δεν διαθέτουν κανέναν εθνικό ορισμό για τα τροχαία εργατικά ατυχήματα. Λιγότερες από τις μισές καταγράφουν το σκοπό της μετακίνησης στις αστυνομικές εκθέσεις.
- Τα δεδομένα από αστυνομία, εργοδότες, ασφαλιστικούς φορείς και Αρχές επιθεώρησης ασφάλειας και υγείας στην εργασία παραμένουν ασύνδετα, δημιουργώντας μεγάλη σύγχυση.
«Συστημική αποτυχία που η Ευρώπη συνεχίζει να αγνοεί»
«Οι θάνατοι από τροχαία που σχετίζονται με την εργασία συνιστούν μια συστημική αποτυχία την οποία η Ευρώπη συνεχίζει να αγνοεί», δήλωσε ο Antonio Avenoso, Εκτελεστικός Διευθυντής του ETSC. «Επαγγελματίες οδηγοί, εργαζόμενοι στο δρόμο, μετακινούμενοι και πολίτες χάνουν τη ζωή τους επειδή οι εργοδότες και οι κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο από τροχαία συμβάντα που λαμβάνουν χώρα κατά τη διάρκεια της εργασίας, ως πρόβλημα κάποιου άλλου. Είναι ώρα για δράση της πολιτικής ηγεσίας».
Η Πρόεδρος του Ινστιτούτου Οδικής Ασφάλειας (Ι.Ο.ΑΣ.) «Πάνος Μυλωνάς», Βασιλική Δανέλλη-Μυλωνά, ανέφερε «Η Ελλάδα εξακολουθεί να υστερεί σημαντικά στον τομέα της συστηματικής και αξιόπιστης καταγραφής των τροχαίων συμβάντων που λαμβάνουν χώρα εν ώρα εργασίας. Παρότι ορισμένες πολυεθνικές επιχειρήσεις στη χώρα μας εφαρμόζουν πρότυπα διαχείρισης επαγγελματικού κινδύνου που σχετίζεται με την εργασία με τη χρήση οποιουδήποτε είδους οχήματος και διατηρούν σχετικά αρχεία, η μεγάλη πλειοψηφία των επιχειρήσεων εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τα τροχαία συμβάντα ως μεμονωμένα περιστατικά και να επιρρίπτει την ευθύνη αποκλειστικά στον οδηγό.
Πρώτη και απαραίτητη προϋπόθεση είναι να οριστεί με σαφήνεια ποιες μετακινήσεις θεωρούνται επαγγελματικές και ποιες όχι, ώστε να υπάρξει εναρμόνιση στους ορισμούς, στα δεδομένα και στις πολιτικές πρόληψης.
Ως Ινστιτούτο τονίζουμε διαρκώς ότι ο επαγγελματικός κίνδυνος που σχετίζεται με τις οδικές μετακινήσεις αφορά τόσο στην ασφάλεια στην εργασία όσο και τη δημόσια υγεία. Αποτελεί κρίσιμο πεδίο πολιτικής με άμεσες συνέπειες για τους εργαζόμενους, τις επιχειρήσεις και το σύνολο της κοινωνίας. Η Ευρώπη δεν μπορεί να επιδιώκει το στόχο “Μηδενικοί Θάνατοι στους Δρόμους -Vision Zero” χωρίς να συμπεριλάβει με αποφασιστικότητα τη διάσταση της επαγγελματικής μετακίνησης. Η πολιτεία, οι εργοδότες και οι φορείς πρέπει να συνεργαστούν, ώστε να υπάρξει θεσμικό πλαίσιο, μηχανισμοί ελέγχου και επένδυση στην πρόληψη».
Η έκθεση καταδεικνύει ότι τα θύματα περιλαμβάνουν επαγγελματίες οδηγούς, εργαζόμενους στους δρόμους, επαγγελματίες ταξιδιώτες, μετακινούμενους και τρίτα μέρη – επιβεβαιώνοντας ότι ο καθένας μπορεί να επηρεαστεί από τον επαγγελματικό οδικό κίνδυνο.
