Εν μέσω μπλόκων στις εθνικές οδούς και αγροτικών κινητοποιήσεων η γνώμη ενός επαγγελματία που μιλάει για τα προβλήματα των αγροτών είναι ιδιαίτερα σημαντική. Αλιεύσαμε από την εφημερίδα «Citypress» (28/1/09) μια ενδιαφέρουσα συνέντευξη του Ευθύμιου Ιακωβίδη, Προέδρου της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Συλλόγων Επαγγελματιών Γεωπόνων (ΠΟΣΕΓ), και σας μεταφέρουμε μερικά αποσπάσματα προκειμένου να βγάλετε τα συμπεράσματά σας. Τη συνέντευξη πήρε ο δημοσιογράφος Δημήτρης Χρυσικόπουλος.
«Ποιοι είναι κατά την άποψή σας οι λόγοι που κινητοποιούνται οι αγρότες όλης της χώρας;
Θεωρώ ότι είμαστε σε κομβικό σημείο. Μια σειρά λαθών και παραλείψεων οδήγησε τον αγροτικό τομέα σε αυτή την κατάσταση. Η σημερινή κινητοποίηση δεν έχει καμία σχέση με τις κινητοποιήσεις του παρελθόντος: έχουμε άλλο “υλικό” στα μπλόκα. Έχουμε νέους αγρότες, έξω από κομματικές ταυτότητες. Αυτό που κυρίως τους απασχολεί είναι ότι κανένας έως σήμερα δεν ασχολείται με το τι θα κάνουν αύριο. Δεν είναι προχωρημένης ηλικίας, να αντιμετωπίζουν τα θέματα στη λογική “αυτά τα χρήματα μου λείπουν, αυτά θέλω”, αλλά είναι άνθρωποι που τους λείπει το όραμα, η ελπίδα και ζητούν να μάθουν πώς θα τα αποκτήσουν. Δεν υπάρχουν, όμως, οι πολιτικές και γι’ αυτό οδηγηθήκαμε σε αυτό το αδιέξοδο. Εδώ και πολλά χρόνια δεν υπάρχει αγροτική πολιτική στη χώρα μας. Επί πολλά έτη ποτέ δεν έγινε ουσιαστική συζήτηση.
Από την άλλη πλευρά, η πολιτική των επιδοτήσεων είναι κοινή σε όλες τις Κυβερνήσεις…
Εμείς ως γεωτεχνικοί λέμε ότι αγροτική πολιτική δε σημαίνει απαραίτητα και μόνο επιδοτήσεις. Σημαίνει διαρθρώσεις, επενδύσεις, κατευθύνσεις. Δεν μπορεί κάθε χρόνο να ανοίγει η ψαλίδα μεταξύ τιμών παραγωγού και τιμών καταναλωτή. Δεν μπορεί το κόστος της αγροτικής παραγωγής στην Ελλάδα να είναι μεγαλύτερο από άλλες αντίστοιχες χώρες της Ε.Ε. Δεν ασχοληθήκαμε με τις εισροές στον αγροτικό τομέα και θεωρούμε ότι η ασυδοσία έχει πάρει τεράστιες διαστάσεις. Δεν μπορεί να λέγεται ότι οι γεωπόνοι, τα λιπάσματα πίνουν το αίμα των αγροτών. Και οι δικές μας επιχειρήσεις, μαζί με τα αγροτικά νοικοκυριά, περνούν μαύρες μέρες…
Και μέσα σε όλα αυτά υπάρχει και θέμα με τα κονδύλια από την Ε.Ε. Μπορείτε να μας πείτε τι συμβαίνει;
Υπάρχει κακοδιαχείριση. Από το 2003 χτυπάμε τον κώδωνα κινδύνου και τώρα τα πράγματα έγιναν τόσο άσχημα, που δύσκολα συμμορφώνονται. Από το 1999 ως το 2006 η χώρα χρεώθηκε με 1,1 δισεκατομμύρια ευρώ σε καταλογισμούς (σ.σ.: πρόστιμα). Η Ελλάδα συμφώνησε με την Ε.Ε. -έπρεπε να το έχει κάνει από το 2005- να υπάρξει αξιόπιστο σύστημα αναγνώρισης αγροτεμαχίων ως τις 31/12/2008. Αυτή τη στιγμή που μιλάμε δεν υπάρχει τέτοιο σύστημα, όλα αυτά τα χρόνια γίνεται δουλειά υποδεέστερη των απαιτήσεων της Ε.Ε., η οποία έχει πλειστάκις τονίσει ότι δεν μπορεί ο ελεγκτής να είναι και ελεγχόμενος, δηλαδή οι αγροτοσυνδικαλιστικές οργανώσεις να δηλώνουν τα στοιχεία των μελών τους και ταυτόχρονα να έχουν την ευθύνη του ελέγχου και της καταχώρισης. Επίσης, ουδείς γνωρίζει τη διαχείριση των δικαιωμάτων, δηλαδή ποιος παίρνει τι. Σήμερα, ακόμα δεν γνωρίζουμε ποιος καλλιεργεί τι και πώς. Ακόμα και σήμερα διορθώνονται χαρτογραφικά. Και έρχονται οι ελεγκτικοί μηχανισμοί της Ε.Ε., βλέπουν πώς διαχειριστήκαμε τις επιδοτήσεις και επιβάλλουν πρόστιμα ύψους 1,1 δισ. ευρώ, που τα πλήρωσαν οι φορολογούμενοι. Σημειώνω ότι για το 2008 τα πρόστιμα ήταν πάνω από 460 εκατομμύρια ευρώ και ότι η χώρα ως το Δεκέμβριο τελούσε υπό την απειλή αναστολής πληρωμών του 10% ή 220 εκατομμυρίων ευρώ, κάτι που, αν γινόταν, θα ήταν πρωτοφανές για την Ε.Ε. Η αλήθεια είναι λοιπόν ότι χάνονται ευρωπαϊκά κονδύλια.
Βιώσιμη λύση για το αγροτικό ζήτημα της Ελλάδας θεωρείτε ότι υπάρχει;
Κατά τη γνώμη μου πρέπει να αρχίσουμε από τη ρίζα του προβλήματος και ένα από τα μείζονα ζητήματα είναι ότι δεν έχουμε διαφανή διαδικασία ως προς τη διαχείριση των επιδοτήσεων: ποιοι είναι, πόσα παίρνουν, πόσα είναι τα δικαιώματα, πώς διαχειριστήκαμε το εθνικό απόθεμα, που θα έπρεπε να δοθεί ανάλογα με τις αναπτυξιακές στρατηγικές της χώρας στους τομείς που θα έπρεπε να στηρίξουμε – βελτιώσεις καλλιεργειών, αναδιαρθρώσεις, στήριξη των νέων αγροτών. Κάτι τέτοιο δεν έγινε. Αντίθετα, τώρα επιβάλλεται στους νέους αγρότες να καταθέσουν επιχειρηματικό σχέδιο μαζί με την αίτηση ένταξης στην προγραμματική περίοδο, δηλαδή να κάνουν επενδύσεις χωρίς η χώρα να δεσμεύεται ότι θα τις επιδοτήσει. Παράλληλα, θεωρούμε ότι οι αναπτυξιακές ευκαιρίες που πρέπει να δοθούν στον αγροτικό τομέα θα πρέπει να είναι τουλάχιστον ίδιες με αυτές των άλλων κλάδων στη χώρα. Νομίζω, εν κατακλείδι, ότι το μείζον ζήτημα είναι πώς θα κάνουμε ανταγωνιστικές τις εκμεταλλεύσεις, πώς η παραγωγή θα ανταποκρίνεται στους κανόνες της πολλαπλής συμμόρφωσης που θέτει η Ε.Ε. και πώς η παραγωγή θα διοχετεύεται στην αγορά στη σωστή τιμή.
Ποια είναι η άποψή σας για τα μέτρα που εξήγγειλε η Κυβέρνηση για τους αγρότες;
Είναι μέτρα που ουσιαστικά λειτουργούν σαν ασπιρίνες. Θα κάνουν κάποιους ανθρώπους πιο πλούσιους και θα αφήσουν κάποιους άλλους το ίδιο φτωχούς.
