Ουκρανοί ιατρικοί ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα πως τα υψηλά ποσοστά ανδρικής στειρότητας στη χώρα τους συνδέονται άμεσα με τα παρατεταμένα αποτελέσματα της καταστροφής του 1986 στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Τσερνομπίλ. Το ίδιο ισχύει και για τους πληθυσμούς άλλων χωρών που επηρεάσθηκαν από την καταστροφή – όπως η Ρωσία και η Λευκορωσία – καθώς και για εκείνους που βοήθησαν στις άμεσες προσπάθειες καθαρισμού και εκτέθηκαν σε υψηλά επίπεδα ακτινοβολίας.
Δεν αποτελεί μυστικό ότι η ανδρική στειρότητα μπορεί να εμφανιστεί ως ένα από τα πιθανά δυσμενή αποτελέσματα της έκθεσης σε ραδιενεργή ακτινοβολία. Καθώς τα επικίνδυνα ραδιονουκλεΐδια εισχωρούν στο ανθρώπινο σώμα, συντελείται μια αλυσίδα γενετικών μεταλλάξεων, που καθιστά τη φυσική σύλληψη αδύνατη. Σύμφωνα με την πιο πρόσφατη έρευνα, η μέση χρονική περίοδος που αφιερώνουν τα ουκρανικά ζεύγη έως ότου επιτύχουν να συλλάβουν ένα παιδί είναι 2.5 έτη. Εάν αυτή η τάση δεν βελτιωθεί, οι Ουκρανοί γιατροί υποστηρίζουν, πως θα έρθει σύντομα ο καιρός όπου όλο και περισσότερες οικογένειες θα αναγκάζονται να προσφύγουν στην τεχνητή γονιμοποίηση.
Αλλά και τότε οι κίνδυνοι είναι εξίσου ανησυχητικοί. Ακόμα και εάν τελικά επιτύχει, η γονιμοποίηση με σπέρμα με ελαττωματικό DNA, μπορεί να οδηγήσει σε αμετάκλητες ανωμαλίες στην εμβρυϊκή ανάπτυξη και να προκαλέσει σοβαρές βλάβες και γενετικές μεταλλάξεις στο έμβρυο.
Η δημογραφική έρευνα των Ηνωμένων Εθνών επιβεβαιώνει ότι η Ουκρανία έχει το χαμηλότερο παγκοσμίως ποσοστό πληθυσμιακής αύξησης. Ο πληθυσμός της Ουκρανίας αυτή τη στιγμή ανέρχεται στους 45.9 εκατομμύρια κατοίκους και αναμένεται να μειωθεί στους 39 εκατομμύρια κατοίκους σύμφωνα με έγκυρες εκτιμήσεις έως το 2030.
Ερευνητές και οικολόγοι προειδοποιούν ότι η ακτινοβολία είναι καταστρεπτική για την αναπαραγωγική υγεία του πληθυσμού. Αυτό ισχύει επίσης για τις ραδιενεργές εκκλήσεις που προκαλούνται ως αποτέλεσμα ατυχημάτων σε εγκαταστάσεις πυρηνικής ενέργειας καθώς όμως και για ραδιενεργές εκκλήσεις κατά τη διάρκεια της κανονικής λειτουργίας ενός πυρηνικού σταθμού.
Χαρακτηριστικά στη Ρωσία, η κρατική πυρηνική εταιρία Rosatom σχεδιάζει να κατασκευάσει 26 νέους αντιδραστήρες απειλώντας να επιδεινώσει την κατάσταση στη χώρα αναφορικά με τα επίπεδα ραδιενεργού ακτινοβολίας, και κατ’ επέκταση να εντείνει την υπάρχουσα τάση της μείωσης του πληθυσμού. Η απόφαση να χτιστούν αντιδραστήρες στις περιοχές που έχουν ήδη επηρεαστεί σοβαρά από πυρηνικά ατυχήματα όπως το Τσερνομπίλ ή δίπλα σε εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου κοντά στη σιβηρική πόλη του Τομσκ κρίνεται ιδιαίτερα απερίσκεπτη.
Τα ραδιονουκλεΐδια που εκκλήθηκαν στην ατμόσφαιρα κατά την έκρηξη στο Τσερνομπίλ έφτασαν με την πάροδο του χρόνου έως τα εδάφη της Φινλανδίας, της Σουηδίας, και της Αυστρίας, εν τούτοις η Λευκορωσία, η Ουκρανία, και η Ρωσία δέχθηκαν το μεγαλύτερο όγκο ραδιενεργούς τέφρας. Περισσότερο εκτεθειμένες στη μόλυνση από τη ραδιενεργό σκόνη που μεταφέρθηκε με τα ρεύματα αέρα από το Τσερνομπίλ ήταν οι ακόλουθες περιοχές στο Ευρωπαϊκό κομμάτι της Ρωσίας: Tula, Bryansk, Oryol, Kaluga, και Ryazan. Συνολικά οι περιοχές που επηρεάστηκαν ανεξίτηλα από τη μόλυνση φθάνουν περίπου τα 50.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Πάνω από 1.5 εκατομμύριο άνθρωποι κατοικούν σε αυτά τα εδάφη και όλοι τους είναι εν δυνάμει θύματα του ατυχήματος του Τσερνομπίλ.
Μεταξύ άλλων γνωστών συνεπειών της έκθεσης σε ραδιενεργή ακτινοβολία, εκτός από τα δυσμενή αποτελέσματα στην ανδρική γονιμότητα, είναι η αυξανόμενη εμφάνιση διαφόρων τύπων καρκίνου, γενετικές ανωμαλίες και μια σειρά άλλες διαταραχές. Μια πιο λεπτομερής ανάλυση των συνεπειών της καταστροφής του Τσερνομπίλ για τη δημόσια υγεία είναι διαθέσιμη σε μια συλλογή μελετών από τον διάσημο Ρώσο οικολόγο και Πρόεδρο του Ρωσικού Κέντρου για την Πολιτική και το Περιβάλλον, Alexei Yablokov, το μέλος της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών της Λευκορωσίας και τον εκπρόσωπο του Ινστιτούτου Ασφάλειας από την Ακτινοβολία της Ουκρανίας, Alexei Nesterenko.
Το κείμενο είναι του Ρώσου περιβαλλοντολόγου, ακτιβιστή και συνεργάτη του Ιδρύματος Bellona Andrei Ozharovsky σε μετάφραση και επιμέλεια του εκπρόσωπου του Ιδρύματος Bellona στην Ελλάδα Ηλία Βαζαίου
