Του Δημήτρη Πασχαλούδη*
Ένα νέο βιβλίο κυκλοφόρησε που διδάσκει και μυεί το διεισδυτικό αναγνώστη στον κόσμο του Μάρκετινγκ, έναν κόσμο καινούργιο και ως ένα βαθμό ανεξερεύνητο. Είναι ο κόσμος που εισχωρεί στο μυαλό μας, εγείροντας κάθε είδους επιθυμίες και υπαγορεύοντας τρόπους για την ικανοποίησή τους. Το Μάρκετινγκ δημιουργεί όνειρα πριν από μας για μας, προσδοκίες που παλεύουμε να πραγματώσουμε. Σχεδιάζει έναν υλιστικό τρόπο ζωής κι εμείς, οι καθημερινοί καταναλωτές, προσφέρουμε τα πάντα για την κατάκτηση αυτού του «επίγειου παράδεισου». O Δημήτρης Πασχαλούδης κυκλοφόρησε από τη σειρά Business Management των Εκδόσεων «Κριτική» αυτό το βιβλίο με τίτλο «Μάρκετινγκ: Όσα πρέπει να γνωρίζετε και δεν έχετε ρωτήσει».
Αναδημοσιεύουμε ένα από τα πιο «προκλητικά» του κεφάλαια!
Στόχος του συγγραφέα είναι να παρουσιάσει τους βασικούς όρους και τις αρχές του Μάρκετινγκ και παράλληλα να παρακινήσει τους αναγνώστες να γίνουν πιο ευέλικτοι και πειθαρχημένοι, ώστε να βρίσκουν απαντήσεις σε σημαντικά ερωτήματα, όπως: Γιατί επιλέγω ένα προϊόν έναντι κάποιου άλλου; Ποιες ανάγκες ικανοποιώ με την απόκτησή του; Τι είναι η Επικοινωνία; Μάρκετινγκ και τι το νευρομάρκετινγκ κ.ά. Στο κεφάλαιο που ακολουθεί ο συγγραφέας αναφέρεται στις «προκλήσεις του Ηλεκτρονικού Μάρκετινγκ»!
Είναι σίγουρο ότι το Ηλεκτρονικό Μάρκετινγκ έχει μέλλον, πολύ μέλλον, χωρίς να υιοθετείται η ακραία και εξωπραγματική άποψη των φανατικών του Διαδικτύου, που πιστεύουν ότι αυτό και το ηλεκτρονικό εμπόριο θα αντικαταστήσουν τα περιοδικά, τις εφημερίδες, τα καταστήματα και θα καταστούν οι αποκλειστικές πηγές πληροφοριών και αγορών. Το on-line Μάρκετινγκ είναι, και θα γίνει ακόμη περισσότερο, ένας σημαντικός τρόπος προσέγγισης της αγοράς, λειτουργώντας συμπληρωματικά με τους υπόλοιπους τρόπους στο πλαίσιο ολοκληρωμένου μείγματος Μάρκετινγκ. Μόνο για τις εταιρείες που δραστηριοποιούνται αποκλειστικά στο Διαδίκτυο (Amazon.com, ebay, Netscape) το on-line Μάρκετινγκ θα γίνει ένα πλήρες και ολοκληρωμένο μοντέλο επιχειρηματικής δραστηριότητας. Πάντως, μελέτες έχουν αποδείξει ότι λιγότεροι από τους μισούς δικτυακούς τόπους είναι επικερδείς και συνεπώς το web παραμένει μια προσέγγιση που δεν αποδίδει κέρδη.
Μερικές από τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι ηλεκτρονικές εταιρείες είναι και οι εξής:
- Χάος και συνωστισμός: Στο Διαδίκτυο υπάρχουν πάρα πολλοί δικτυακοί τόποι και ένας τεράστιος όγκος πληροφοριών. Ταυτόχρονα η χρονοβόρα διαδικασία πλοήγησης φέρνει σύγχυση στον καταναλωτή. Συνεπώς κάθε διαφημιστικό μήνυμα έχει ελάχιστο χρόνο επαφής με τον καταναλωτή για προώθηση και πώληση.
- Δυσπιστία: Οι καταναλωτές συναλλασσόμενοι στο Διαδίκτυο αισθάνονται ανασφάλεια, πιστεύουν ότι κάποιος θα υποκλέψει τα στοιχεία των πιστωτικών τους καρτών ή των τραπεζικών λογαριασμών και θα τα χρησιμοποιήσει χωρίς την άδειά τους. Ακόμη και οι ηλεκτρονικές εταιρείες φοβούνται ότι κάποιος θα εισβάλει μέσω των συστημάτων των ηλεκτρονικών συσκευών για κατασκοπεία ή δολιοφθορά.
- Χαρακτηριστικά χρηστών: Ακόμη και σήμερα οι χρήστες του Διαδικτύου είναι ανώτερες οικονομικά και μορφωτικά τάξεις με πιο έντονο τεχνολογικό προσανατολισμό σε σύγκριση με το γενικό πληθυσμό. Έτσι, το Ηλεκτρονικό Μάρκετινγκ είναι κατάλληλο για προϊόντα λογισμικού, εξοπλισμού, οικονομικών υπηρεσιών, ηλεκτρονικών ειδών κ.ά., ενώ είναι λιγότερο αποτελεσματικό για προώθηση/πώληση συμβατικών υπηρεσιών.
- Περιορισμένη αγορά: Αν και το Ηλεκτρονικό Μάρκετινγκ αναπτύσσεται με γοργούς ρυθμούς, εξακολουθεί να απευθύνεται σε περιορισμένο αριθμό καταναλωτών. Από τους χρήστες του Διαδικτύου λίγοι είναι αυτοί που αναζητούν κάποιο συγκεκριμένο προϊόν συγκρίνοντας τιμές, αποδόσεις κ.ά. και ακόμη λιγότεροι είναι εκείνοι που θα χρησιμοποιήσουν την πιστωτική τους κάρτα για να το αγοράσουν μέσω Διαδικτύου.
- Ηθικά ζητήματα: Οι αγορές μέσω Διαδικτύου χρειάζονται πολλά προσωπικά δεδομένα, καθιστώντας τους καταναλωτές ευάλωτους στην κατάχρηση και στη χωρίς την άδειά τους χρήση αυτών των δεδομένων. Επίσης, το Διαδίκτυο τμηματοποιεί τους καταναλωτές σε κοινωνικές τάξεις. Οι πιο εύποροι καταναλωτές εξυπηρετούνται καλύτερα από τους λιγότερο εύπορους, οι οποίοι έχουν μικρότερη δυνατότητα πρόσβασης στο δίκτυο, άρα είναι και λιγότερο πληροφορημένοι για τα προϊόντα, τις υπηρεσίες και τις τιμές.
Παρά τις αντιξοότητες και τις προκλήσεις όμως, το on-line Μάρκετινγκ θα ενσωματωθεί στο μείγμα Μάρκετινγκ των εταιρειών, γιατί:
- Αναπτύσσει τις πελατειακές σχέσεις.
- Αυξάνει τις πωλήσεις.
- Διαδίδει τις πληροφορίες για την εταιρεία και τα προϊόντα της.
- Καθιστά αποδοτικότερη την παράδοση των προϊόντων.
- Αυξάνει την εξυπηρέτηση των πελατών μετά την αγορά.
Βασικοί όροι: Διαδίκτυο, Δικτυακό Μάρκετινγκ, Ηλεκτρονικό εμπόριο, Δικτυακός καταναλωτής, Ομάδες ενδιαφέροντος, Δικτυακή παρουσίαση, Δικτυακές διαφημίσεις, Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, Επισκεψιμότητα, Ομάδες συζήτησης και ενημέρωσης, Κυβερνοχωριά.
* Ο Δημήτρης Πασχαλούδης είναι Διδάκτωρ του Οικονομικού Τμήματος του Πανεπιστημίου Paris X – Nanterre. Παράλληλα, σπούδασε Κοινωνιολογία, με μεταπτυχιακή ειδίκευση στην Πολιτική Κοινωνιολογία. Έχει πολλές παρουσιάσεις σε εθνικά και διεθνή συνέδρια και πλούσια αρθρογραφία σε επιστημονικά περιοδικά με θεματολογία το Μάρκετινγκ και την εκπαίδευση. Είναι Καθηγητής του Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων και Πρόεδρος της Σχολής Διοίκησης και Οικονομίας του ΤΕΙ Σερρών.
