Πρωτού ξεκινήσουμε τους τρόπους δημιουργίας πρόσθετης Σύνταξης, εκτιμώ απαραίτητο να αποσαφηνίσουμε κάποια πράγματα σχετικά με την αποταμίευση και την Ιδιωτική Ασφάλιση καθώς και με την αναγκαιότητα της συγκεκριμένης απόφασης για κάθε Έλληνα πολίτη.
του Κωνσταντίνου Ρούσση, Προέδρου της ΕΣΑΠΕ (Το άρθρο δημοσιεύτηκε στον Οδηγό Ασφάλισης που κυκλοφόρησε με την ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ στις 14/12/2025)
Πρέπει καταρχήν να γίνει σαφές σε όλους πως η δομή του κρατικού συστήματος συνταξιοδότησης είναι αναδιανεμητική, δηλαδή οι εργαζόμενοι τώρα με τις καταβολές τους πληρώνουν τις συντάξεις των συνταξιούχων τώρα. Αυτό λοιπόν το αναδιανεμητικό σύστημα είχε βασιστεί στην αναλογία 3ών εργαζομένων προς 1 συνταξιούχο. Σήμερα που μιλάμε η αναλογία έχει γίνει 1,5 εργαζόμενος προς 1 συνταξιούχο και ο πληθυσμός της χώρας διαρκώς γερνά.
Ανατρέχοντας στα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, μπορούμε να δούμε πως η μέση σύνταξη το 2009 στην Ελλάδα ήταν 1.350€, ενώ το 2015 λόγω όλων των ιδιαίτερων συνθηκών της περιόδου, το αντίστοιχο ποσό ήταν 833€, μιλάμε για μια μείωση που πλησιάζει το 40%. Σήμερα που μιλάμε η μέση σύνταξη έχει ανέλθει στα 1.180€ λόγω της αριθμητικής ανάκαμψης της οικονομίας. Είναι όμως αυτό μια πραγματική αποκατάσταση των απωλειών έστω και μερικώς; Ίσως όχι αν αναλογιστούμε πως το κόστος όλων των αναγκών έχει αυξηθεί κατά 30% σε σχέση με το 2009, άρα για να είχαμε την ίδια αγοραστική δύναμη το ποσό της μηνιαίας σύνταξης θα έπρεπε να είναι κοντά στα 1.800€.
Είναι λοιπόν αυταπόδεικτο πως ο κρατικός μηχανισμός είναι ανεπαρκής και ελαττωματικός για την ικανοποίηση αυτής της αδήριτης ανάγκης του ανθρώπου και μάλλον το μέλλον θα είναι ακόμα πιο δύσκολο.
Όλοι εμείς λοιπόν, οι άνθρωποι της Ιδιωτικής Ασφάλισης, έχουμε τον ιδιαίτερο ρόλο να ενημερώσουμε σωστά την κοινωνία για την αλλαγή των δεδομένων σε σχέση με το παρελθόν, αλλά και για την κατάλληλη λύση για κάθε άνθρωπο ξεχωριστά. Είναι το μόνο προϊόν που διαχειρίζεται ο ασφαλιστικός κλάδος και δεν έχει το “αν” αλλά το “όταν” και αυτό καθιστά τον ρόλο μας ακόμα πιο υπεύθυνο απέναντι στο κοινωνικό σύνολο. Πρέπει να προλάβουμε να ενημερώσουμε τις νέες γενιές πρωτού πέσουν επάνω στον τοίχο προς γνώση και συμμόρφωση των επόμενων.
Στην Ιδιωτική Ασφάλιση δεν υπάρχουν σωστές και λάθος λύσεις, υπάρχει μόνο η σωστή ενημέρωση του καταναλωτή και ελεύθερη επιλογή του προς όφελος του. Στην Ιδιωτική Ασφάλιση δημιουργείς τον δικό σου “κουμπαρά” και τον διαχειρίζεσαι για εσένα. Είναι επίσης σημαντικό να δώσουμε στην κοινωνία να κατανοήσει την διαφορά στην έννοια της αποταμίευσης και της επένδυσης. Η αποταμίευση είναι η συστηματική μέθοδος δημιουργίας κεφαλαίου από το μηδέν και η επένδυση είναι η αξιοποίηση ενός ήδη έτοιμου κεφαλαίου. Σίγουρα αυτές οι 2 έννοιες μπορούν να συνδυαστούν και να συνθέσουν λύσεις για κάθε πολίτη.
Στην παρούσα φάση η Ιδιωτική Ασφάλιση διαθέτει δύο βασικούς πυλώνες αποταμίευσης, τον ατομικό και τον ομαδικό και επίσης υπάρχει και η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία των ΡΕΡΡ. Ένα ομαδικό πρόγραμμα, δημιουργείται από ένα νομικό πρόσωπο για τους εργαζόμενους του με σκοπό την δημιουργία επιπλέον κεφαλαίων για κάθε εργαζόμενο ξεχωριστά. Το ποσό αυτό το καταβάλλει είτε εξολοκλήρου ο εργοδότης ή ο εργαζόμενος, είτε ποσοστιαία ο καθένας.
Τα ομαδικά προγράμματα αποταμίευσης συγκεντρώνουν πολλά θετικά όπως η μείωση του μέσου κόστους διαχείρισης και της συγκέντρωσης υψηλού κεφαλαίου προς αξιοποίηση. Στον αντίποδα τώρα, έχουμε να αντιμετωπίσουμε την αβεβαιότητα μιας και κανένας δεν μας εγγυάται οτι θα παραμείνουμε για πάντα σε έναν φορέα εργασίας ή πως ο εργοδότης θα θέλει για πάντα να έχει αυτήν την παροχή.
Τα ομαδικά προγράμματα είναι ιδιαιτέρως διαδεδομένα στην υπόλοιπη Ευρώπη, θεωρούνται ως “δεδομένα” σε κάθε επιχείρηση και πολλές φορές αποτελούν και ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για κάποιες Εταιρείες έναντι ανταγωνιστών τους. Αδιαμφισβήτητα τα ομαδικά προγράμματα αποτελούν πλέον τον βασικό πυλώνα κάλυψης της ανάγκης της συνταξιοδότησης στην υπόλοιπη Ευρώπη.
Τα ατομικά προγράμματα τώρα είναι αυτά που δημιουργεί ο κάθε ένας για τις δικές του ανάγκες και μπορούμε να τα διακρίνουμε σε δύο μεγάλες κατηγορίες, τα προγράμματα εγγυημένου αποτελέσματος και αυτά που συνδυάζουν προγράμματα Unit Linked και είναι συνδεδεμένα με επενδύσεις.
Η πρώτη κατηγορία είναι σε μία διαρκή συρρίκνωση και λίγες Εταιρείες διαθέτουν τέτοια προϊόντα. Τα προγράμματα εγγυημένου αποτελέσματος παρέχουν μια μεγαλύτερη εξασφάλιση ως προς τα πιθανά αρνητικά σενάρια της οικονομίας μιας και οι Εταιρείες παίρνουν το ρίσκο αυτό επάνω τους. Στον αντίποδα βέβαια, δεν δημιουργούν καμία ιδιαίτερη προσδοκία στο επενδυτικό τους σκέλος μιας και η ανάγκη για μηδενισμό του ρίσκου επιβάλλει ιδιαίτερα ασφαλή επιλογή. Ως εκ τούτου μιλάμε καθαρά για μηχανισμό αποταμίευσης, για μια συνήθεια που θα σου “αποδώσει” όσα χρήματα βάλεις εσύ στην άκρη για τον εαυτό σου.
Η δεύτερη κατηγορία είναι τα προϊόντα που συνδέονται με επενδύσεις. Σε αυτήν την περίπτωση οι ετήσιες καταβολές σου γίνονται κομμάτι μια συνολικής επενδυτικής στρατηγικής την οποία επιλέγει ο καθένας για τον εαυτό του. Δεν παρέχουν την εγγύηση των προηγούμενων, αλλά έχουν μεγαλύτερη ευελιξία και μεγαλύτερη προσδοκία υπεραποδόσεων σύμφωνα με τα οικονομικά σενάρια. Το ρίσκο που θέλει να λάβει ο καθένας και οι προσδοκώμενες υπεραποδόσεις μπορούν να μετρηθούν και να ακολουθηθεί η εξατομικευμένη επενδυτική στρατηγική.
Η τελευταία λύση που μπορεί να βρει ο Έλληνας πολίτης είναι τα ΡΕΡΡ. Τα ΡΕΡΡ είναι ένα εθελοντικό συνταξιοδοτικό πρόγραμμα που έχει φτιάξει ο Ευρωπαϊκός μηχανισμός προκειμένου να καλύψει την ανάγκη της συνταξιοδότησης των Ευρωπαϊκών πολιτών. Στο πρόγραμμα ΡΕΡΡ έχουμε πρόσβαση όλοι και το βασικό του πλεονέκτημα είναι η μεταφορά των συνταξιοδοτικών μας δικαιωμάτων σε όλες τις χώρες της Ε.Ε. Εκτός αυτού, το πρόγραμμα έχει και μηχανισμό εξισορρόπησης των κινδύνων και των προοπτικών μεταξύ των χωρών της ευρωζώνης.
Μέχρι σήμερα η ατομική μας ευθύνη μας έχει οδηγήσει σε εξαιρετικά χαμηλά ποσοστά ιδιωτικής πρωτοβουλίας. Μόλις το 2% των Ελλήνων έχει σχεδιάσει ατομικό πρόγραμμα συμπληρωματικής αποταμίευσης ενώ τα ΡΕΡΡ δεν έχουν καν κάνει γνωστή την παρουσία τους στην Ελλάδα μιας και δεν υπάρχουν ούτε καν επίσημα σημεία διάθεσης. Η χώρα μας βέβαια δεν πρωτοπορεί σε αυτό το επίπεδο στα ΡΕΡΡ , μιας και σε όλη την Ευρώπη δεν τυγχάνουν και ιδιαίτερης απήχησης. Ο μόνος πυλώνας που αυξάνεται αυτό το διάστημα, αν και με αργά βήματα, είναι ο πυλώνας των ομαδικών προγραμμάτων.
Απέναντι λοιπόν σε αυτήν την νέα συγκυρία που αφορά μια “αδήριτη ανάγκη” της κοινωνίας η ατομική ευθύνη και πρωτοβουλία είναι μονόδρομος και εμείς ως διαμεσολαβητές οφείλουμε να ενημερώσουμε σωστά την ελληνική κοινωνία, ώστε να ανταπεξέλθουμε σε αυτήν την περίοδο μετάβασης.
.gif?rand=764)
