Η τεχνητή νοημοσύνη (ΑΙ) έχει εισβάλει σε κάθε πτυχή της ζωής μας, ενώ χρησιμοποιείται και σε πολλά σχολεία, πάντα με την επιτήρηση των καθηγητών, για τις δραστηριότητες των μαθητών και την βελτίωση της ποιότητας της εκπαίδευσης. Η Αμερική και το Ηνωμένο Βασίλειο πρωτοστατούν στην ενσωμάτωση των μεθόδων τεχνητής νοημοσύνης στο σχολείο αλλά πάντα μέχρι τώρα ο καθηγητής βρίσκονταν μέσα στην τάξη με φυσική παρουσία.
της Αλεξίας Σβώλου
ΑΙ chatbot σε ρόλο «δάσκαλου» χωρίς επίβλεψη
Ωστόσο, στο Τέξας των ΗΠΑ ένα ιδιωτικό σχολείο εγκαινιάζει ένα νέο εγχείρημα, καθώς μέσα στην φετινή σχολική χρονιά για 2 ώρες την ημέρα κάνει μάθημα ένας καθηγητής τεχνητής νοημοσύνης, ένα ΑΙ chatbot, χωρίς να υπάρχει καθηγητής που να επιτηρεί. Οι μαθητές δήλωσαν ενθουσιασμένοι από το εγχείρημα. Πρόκειται για μαθητές λυκείου, εκ των οποίων μια μαθήτρια έφτιαξε ένα εξατομικευμένο μοντέλο άσκησης και διατροφής με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης, ένας μαθητής έφτιαξε την πρώτη του κινηματογραφική ταινία, ενώ μία άλλη μαθήτρια έφτιαξε ένα επιτραπέζιο παιχνίδι το οποίο μπορεί να εμφανιστεί με τη μορφή pop up game στο κινητό τηλέφωνο για να περνάει την ώρα του ο χρήστης και να γυμνάζει το μυαλό του.
Το παράδειγμα της Σουηδίας και η επιστροφή στα βιβλία, με τη μείωση των οθονών
Η παράδοση μίας τάξης στα χέρια ενός καθηγητή ΑΙ, καταργώντας τον δάσκαλο ωστόσο αποτελεί ένα εγχείρημα που προβληματίζει και έρχεται λίγους μήνες μετά την επιστροφή των σκανδιναβικών χωρών σε ένα πιο παραδοσιακό μοντέλο διδασκαλίας με χάρτινα παραδοσιακά βιβλία. Να θυμίσουμε ότι οι σκανδιναβικές χώρες υπήρξαν οι πρώτες τον κόσμο που υιοθέτησαν τις οθόνες στην εκπαίδευση και κατήργησαν ή περιόρισαν σημαντικά το χάρτινο βιβλίο. Ωστόσο, έρευνες που έγιναν στη Φιλανδία, τη Δανία και τη Σουηδία αποκάλυψαν ότι τα παιδιά έχασαν ένα μέρος των δεξιοτήτων τους με την κατάργηση του παραδοσιακού χάρτινου βιβλίου και μάλιστα ήταν εντυπωσιακό ένα πείραμα όπου σε νήπια δόθηκαν κλειστά βιβλία και τα νήπια εξοικειωμένα με τις οθόνες και τα κινητά τηλέφωνα των γονιών τους έκαναν αμέσως μία κίνηση σκρολαρίσματος με το δάχτυλο τους πάνω στο εξώφυλλο, αντί να επιχειρήσουν να ανοίξουν το βιβλίο. Τα τελευταία χρόνια, η Σουηδία έκανε τη μεγάλη «επιστροφή», εντάσσοντας ξανά χάρτινα βιβλία στο σχολικό πρόγραμμα, βλέποντας πως η υπερβολική χρήση της τεχνολογίας και η εγκατάλειψη κάποιων παραδοσιακών «θεσμών» στην εκπαίδευση δεν είναι προς όφελος των μαθητών. Ήδη από το 2023, οι σκανδιναβικές χώρες, με πρωτοπόρες τη Σουηδία, τη Φινλανδία και τη Δανία περιόρισαν τη χρήση των ψηφιακών μέσων (tablets, laptops) και επέστρεψαν στα έντυπα βιβλία, το χαρτί και το μολύβι, επενδύοντας δεκάδες εκατομμύρια ευρώ για την αγορά φυσικών βιβλίων, ώστε κάθε μαθητής να έχει το δικό του σύγγραμμα. Μόνο το 2023 εκτιμάται ότι η Σουηδία δαπάνησε κονδύλι ύψους άνω των 60 εκατ. ευρώ για φυσικά σχολικά βιβλία. Τα ανησυχητικά ευρήματα που οδήγησαν σε αυτή τη στροφή περιλαμβάνουν πτώση στις επιδόσεις των μαθητών, ιδιαίτερα στην ανάγνωση και την κατανόηση κειμένου μετά την έντονη ψηφιοποίηση των σχολείων και την καλύτερη απομνημόνευση των πληροφοριών, όταν αυτές διαβάζονται σε χαρτί. Στον αντίποδα η υπερβολική χρήση οθονών φάνηκε να μειώνει τη συγκέντρωση των παιδιών και κατ’ επέκταση την μαθησιακή τους ικανότητα.
Το δίδαγμα της πανδημίας Covid 19 με την τηλεκπαίδευση
Η παρουσία του δασκάλου μέσα σε μία τάξη κρίνεται απαραίτητη και όσο κι αν του δίνονται «εργαλεία» τεχνητής νοημοσύνης για να αυξήσει το ενδιαφέρον των παιδιών, τη δημιουργικότητα, το εύρος των δραστηριοτήτων και της γνώσης, είναι αδύνατον η τεχνητή νοημοσύνη να υποκαταστήσει τον δάσκαλο. Ας μην ξεχνάμε το δίδαγμα της πανδημίας Covid-19 που έδειξε ότι η τηλεκπαίδευση που είναι μία μορφή εκπαίδευσης χωρίς διά ζώσης παρουσία του καθηγητή μέσα στο χώρο όπου βρίσκεται ο μαθητής, δεν μπορεί να «δουλέψει» ειδικά για τα μικρότερα παιδιά δημοτικού και γυμνασίου. Η καθηγήτρια παιδιατρικής και παιδιατρικής λοιμωξιολογίας ΕΚΠΑ Μαρίζα Τσολιά στα χρόνια της πανδημίας είχε πει ότι είναι ζήτημα εάν τα ελληνόπουλα αφομοίωσαν μόλις το 20% της συνολικής διδαχθείσας ύλης κατά την τηλεκπαίδευση, χαρτογραφώντας το μέγεθος του προβλήματος και καταδεικνύοντας πόσο μεγάλες εκπαιδευτικές ελλείψεις δημιουργήθηκαν στα παιδιά εκείνα τα (όχι και τόσο μακρινά) χρόνια.
Σε κίνδυνο το επάγγελμα των μεταφραστών
Σε αυτήν την απόλυτη στροφή στην τεχνητή νοημοσύνη σε σχολείο των ΗΠΑ έρχεται να προστεθεί κι άλλη μία είδηση που προβληματίζει και που έχει σχέση με βιβλία: Στη Γαλλία μεγάλος εκδοτικός οίκος ο οποίος εκδίδει βιβλία αισθηματικού περιεχομένου αποφάσισε να καταργήσει τους μεταφραστές για τα βιβλία της παραδίδοντας την μετάφραση και την τιτλοδότηση των συγγραμμάτων αποκλειστικά και μόνο σε εφαρμογές ΑΙ. Ο κλάδος των μεταφραστών έχει ήδη προβεί σε διαμαρτυρίες καλώντας τον γαλλικό λαό για συμπαράσταση στο πλευρό του. Οι άνθρωποι που εργάζονται χρόνια στην μετάφραση κειμένων και ειδικότερα λογοτεχνικών βιβλίων γνωρίζουν πως η μετάφραση δεν είναι μία αυτόματη διαδικασία. Ο μεταφραστής πρέπει να διαβάσει αρκετά κεφάλαια στο αρχικό σύγγραμμα, να μπει στο κλίμα του βιβλίου, να διαπιστώσει τι συναίσθημα θέλει να μεταφέρει μέσα από τους ήρωες και τα λεγόμενα τους ο συγγραφέας, για να τα αποδώσει όλα αυτά στο μεταφρασμένο βιβλίο. Όλες αυτές οι διεργασίες που προϋποθέτουν ολιστική γνώση, συναισθηματική νοημοσύνη και διαλειτουργικότητα δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν από ένα ΑΙ chatbot.
Πηγή: medly.gr
