Ζούμε σε έναν κόσμο που αστικοποιείται με ταχύτατο ρυθμό. Στα επόμενα 30 χρόνια, σύμφωνα με τον διεθνές μη κερδοσοκοπικό οργανισμό CDP, περίπου 70 επιπλέον εκατομμύρια άνθρωποι θα μετακινούνται σε αστικές περιοχές κάθε χρόνο.
της Βίκυς Γερασίμου
Μέχρι το 2050, τα δύο τρίτα του παγκόσμιου πληθυσμού θα ζουν στις πόλεις, επιδεινώνοντας το τοπικό περιβάλλον και επιβαρύνοντας υπέρμετρα τις δημόσιες δομές και υπηρεσίες. Η έκθεση “Cities at risk” έρχεται να μετρήσει τους κινδύνους που απορρέουν στις πόλεις από την κλιματική αλλαγή. “Βλέπουμε ήδη τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, οι οποίες, αναμφίβολα, θα οδηγήσουν τους πληθυσμούς σε τεράστιο κίνδυνο, θα ωθήσουν τις ήδη δοκιμαζόμενες υπηρεσίες του δημοσίου τομέα στο χείλος του γκρεμού και θα υπονομεύσουν τις προσπάθειες των διοικήσεων των πόλεων να προστατεύσουν τους πολίτες τους.
Το πρώτο βήμα για τη διαχείριση του κινδύνου είναι η μέτρησή του. Το 2018, περισσότερες από 620 πόλεις αποκάλυψαν δεδομένα για το κλίμα και το περιβάλλον στο CDP. 530 από αυτές τις πόλεις – που αντιπροσωπεύουν συνολικό πληθυσμό 517 εκατομμυρίων – αναφέρθηκαν σε κινδύνους για το κλίμα. Καμία πόλη δεν είναι ασφαλής. Πόλεις σε κάθε γωνιά του κόσμου έρχονται αντιμέτωπες με την κλίματική αλλαγή”. Αυτά αναφέρουν οι αναλυτές της έκθεσης.
Οι 5 μεγαλύτεροι κλιματικοί κίνδυνοι
Τα στοιχεία του CDP δείχνουν ότι οι πέντε κορυφαίοι κίνδυνοι που αντιμετωπίζουν οι πόλεις είναι οι πλημμύρες (ξαφνικές/επιφανειακές), τα κύματα καύσωνα, οι βροχοπτώσεις, οι ακραία ζεστές μέρες και οι ξηρασίες. Οι πόλεις αισθάνονται ήδη τον αντίκτυπο αυτών των κινδύνων και το 42% των αναφερόμενων κινδύνων αναμένεται να εκδηλωθούν βραχυπρόθεσμα. Καθώς η πλειονότητα (60%) αυτών των κινδύνων αναφέρεται ως μέτρια ή υψηλή πιθανότητα, είναι σαφές ότι οι πόλεις αναμένουν να νιώσουν την πλήρη ισχύ των κλιματικών επιπτώσεων τα επόμενα χρόνια. Με δεδομένο ότι το 77% των μακροπρόθεσμων κινδύνων αναφέρεται ως σοβαρή ή εξαιρετικά σοβαρή απειλή για την ανθρώπινη ζωή και την ανθεκτικότητα των κοινωνιών και των οικονομιών οι πόλεις πρέπει να προετοιμαστούν για αυτές τις σημαντικές, εκτεταμένες κλιματικές επιπτώσεις και πρέπει να αρχίσουν να λαμβάνουν περαιτέρω υπόψη τους μεσοπρόθεσμους και μακροπρόθεσμους κινδύνους τους.
Με την επιστήμη να δείχνει ότι έως το 2050, οκτώ φορές περισσότεροι κάτοικοι πόλεων θα εκτίθενται σε υψηλές θερμοκρασίες και 800 εκατομμύρια περισσότεροι άνθρωποι θα κινδυνεύουν από τις επιπτώσεις της ανόδου της στάθμης της θάλασσας και των καταιγίδων, οι πόλεις δεν έχουν την πολυτέλεια να υποτιμούν τους μεσοπρόθεσμους και μακροπρόθεσμους κινδύνους .
Όπως αναφέρει το Summary for Urban Policymakers για την έκθεση της IPCC, η θέρμανση άνω του 1,5°C θα επιφέρει κινδύνους όπως “ενίσχυση των κυμάτων καύσωνα, ακραία καιρική αστάθεια, πλημμύρες, ξηρασίες, παράκτιες πλημμύρες και αύξηση των ασθενειών όπως η ελονοσία και ο δάγγειος πυρετός». Ωστόσο, μόνο το 11% των κινδύνων αναφέρεται ως μακροπρόθεσμος.
Οι αδύναμοι στην πρώτη γραμμή του πυρός
Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής πλήττουν σε μεγαλύτερο βαθμό ομάδες και κοινωνίες με χαμηλότερο βιοτικό επίπεδο και φτωχοποιούν τα πιο αδύναμα οικονομικά νοικοκυριά.
Δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι σχεδόν το ένα πέμπτο (19%) των πόλεων αναφέρουν «αυξημένο κίνδυνο για ήδη ευάλωτους πληθυσμούς». Επιπλέον, για κάθε άνοδο της θερμοκρασίας κατά μισό βαθμό, θα επιδεινώνεται η δημόσια υγεία. Με βάση τα ευρήματα από την IPCC η άνοδος της θερμοκρασίας κατά 2°C θα έχει ως αποτέλεσμα μια τεράστια αύξηση της ακραίας ζέστης, της ξηρασίας και των μεταδιδόμενων ασθενειών σε σύγκριση με την αύξηση της θερμοκρασίας κατά 1,5°C.
Τι ενέργειες αναλαμβάνουν οι πόλεις;
Η οικοδόμηση ανθεκτικότητας είναι το κλειδί για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής. Αναγκαία προυπόθεση για ένα καλύτερο μέλλον είναι οι πόλεις να θωρακιστούν οικονομικά και να γίνουν πιο φιλικές για διαμονή και εργασία. Τα δεδομένα μας δείχνουν ότι οι πόλεις εφαρμόζουν ήδη πολιτικές για την οικοδόμηση ανθεκτικότητας με χαρτογράφηση πλημμυρών (167 πόλεις), διαχείριση κρίσεων (126 πόλεις), συμμετοχή της κοινότητας (106 πόλεις), δενδροφύτευση (99 πόλεις) και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό (88 πόλεις).
Πηγή: Ασφαλιστικό Marketing Οκτώβριος 2022
